Voorgaan van predikanten in vacante gemeenten

H. J. Nijsink | 4 reacties | 04-02-2026| 13:45

Vraag

Aan iemand van de Gereformeerde Gemeenten die verstand heeft van preekbeurten regelen in vacante gemeenten. In onze Ger. Gem. die al weer enige tijd vacant is, gaan relatief weinig predikanten voor en ook uit de classis komt er zelden een dominee preken, terwijl er in omliggende gemeenten die vacant zijn wel veel predikanten voorgaan. De kerkenraad geeft aan dat het moeilijk is om in de preekbeurten te voorzien, terwijl dit blijkbaar voor omliggende gemeenten niet geldt. Kunt u iets zeggen over hoe dit in zijn werk gaat en of daar landelijke regels voor zijn en of iedereen zich daar ook aan houdt?


Antwoord

Helaas zijn er veel vacante gemeenten binnen de Gereformeerde Gemeenten. Dat mag nooit wennen. Er is een tekort aan predikanten. Er zijn kinderen en jongeren die nog nooit een eigen predikant hebben gehad. Ook bovenstaande vraag komt voort uit deze nood.
 
Ik ken de situatie van de gemeente niet, dus ik kan alleen maar in algemene zin de vraag beantwoorden. Het regelen van predikanten voor preekbeurten is een taak van de kerkenraad. Binnen de classis hebben alle gemeenten een consulent.
 
De Dordtse Kerkorde (zoals die binnen de Gereformeerde Gemeenten wordt toegepast) kent geen landelijke verdeelsleutel of iets dergelijks voor het voorgaan van predikanten in vacante gemeenten. Predikanten zijn dus niet verplicht om in vacante gemeenten te preken, ook niet binnen de eigen classis.
 
Wel is het zo dat een vacante gemeente onder begeleiding staat van een consulent, die door de classis is aangewezen. Die consulent heeft daarbij geen beslissende bevoegdheid, maar wel een raadgevende en ondersteunende taak, ook als het gaat om de verzorging van de prediking. Meestal komt een consulent wel een aantal keren per jaar preken en bedient hij ook de sacramenten.
 
Ik kan niet beoordelen waarom de kerkenraad aangeeft dat het moeilijk is om in de preekbeurten te voorzien. Je stelt vast dat omliggende vacante gemeenten dit probleem blijkbaar niet hebben, omdat daar wel regelmatig predikanten voorgaan. Dit is opmerkelijk punt. Ik verwijs je daarbij toch echt (opnieuw) naar de kerkenraad. Alleen zij kunnen hierop antwoord geven. Ook op een ledenvergadering zou hierover bijvoorbeeld een vraag aan de kerkenraad gesteld kunnen worden. 
 
Misschien is het ook een punt dat tijdens een kerkvisitatie besproken kan worden, hoewel dat wel een “zwaar middel” is. Bij kerkvisitatie komen twee ambtsdragers namens de classis op bezoek. Er is voor gemeenteleden een mogelijkheid om gehoord te worden door de visitatoren. Dat is ook de reden dat de kerkenraad de datum en tijd van de kerkvisitatie bekend moet maken in de gemeente. De aangewezen weg is om (eerst) in een open gesprek met de kerkenraad spreken. 
 
Van harte Gods zegen toegewenst. En vergeet niet: het is ook in de kerk de toon die de muziek maakt. De apostelen roepen ons als gemeenteleden steeds weer op tot ootmoed. Je mag je vragen stellen en kritiek uiten op beleid, maar altijd vanuit verbondenheid, ootmoed en liefde. Helaas worden kerken en gemeenten al te vaak uit elkaar gespeeld, omdat de band van de broeder- en zusterliefde ontbreekt en we elkaar wantrouwen. Jammer genoeg komt dat ook onder ambtsdragers en predikanten voor. Dat is niet goed en dat leidt tot verdeeldheid en soms zelfs tot het afschrijven van de ander. Daarom bidden we met het oude kerklied:
 
Kom Schepper, Geest, daal tot ons neer,
houd Gij bij ons uw intocht, Heer;
vervul het hart dat U verbeidt,
met hemelse barmhartigheid.

 
Hartelijke groet,
H. J. Nijsink

Lees meer artikelen over:

vacant

Mis niks, abonneer je op onze WhatsApp en wekelijkse nieuwsbrief

Dit artikel is beantwoord door

H. J. Nijsink

  • Geboortedatum:
    17-04-1985
  • Kerkelijke gezindte:
    Gereformeerde Gemeenten
  • Woon/standplaats:
    Utrecht
  • Status:
    Actief
7 artikelen
H. J.  Nijsink

Bijzonderheden:

Docent godsdienst en geschiedenis


Dit panellid heeft meerdere artikelen geschreven
4 reacties
Van_Berea
05-02-2026 / 10:00
In de Saambinder van 19-05-2044 (digibron) worden wensen verwoord over afspraken om predikanten te vragen voor het vervullen van diensten in vacante gemeenten. De adviezen, wensen, zijn duidelijk, de praktijk is echter anders.

Hoewel de kerkenraad te allen tijde verantwoordelijk is voor de voorziening van de preekbeurten, wordt het vragen van de preekbeurten veelal gemandateerd aan één van de kerkenraadsleden ”de preekbeurtregelaar”. Deze is verantwoording schuldig aan de kerkenraad, maar zal het gevoelen van de kerkenraad kennen en zal daarmee rekening houden. Bij het vragen van preekbeurten van predikanten houdt de door de kerkenraad aangestelde preekbeurtregelaar rekening met de ligging van de gemeente. In de ene gemeente zullen alle predikanten gevraagd worden, in de andere gemeente wordt gekeken naar welke predikanten wel of niet aansluiten bij de betreffende gemeente.

Elk jaar worden predikanten door de preekbeurt regelaar benaderd. Hoewel er wel een advies/wens is wanneer begonnen wordt met het vragen van de predikanten voor één of meerdere beurten in de gemeente, is de praktijk anders. Er zijn predikanten die al in mei benaderd moeten worden voor het volgend anders zijn hun vrije beurten al toegewezen. Voor dienstdoende predikanten is het aantal vrije zondagen meestal beperkt tot 12 zondagen. Maar dit geldt ook bij emeritus predikanten. Andere predikanten willen zo vroeg geen toezeggingen doen, maar moeten later worden benaderd. Daarbij speelt bij de toezegging ook de voorkeur van de predikanten om in een gemeente voor te gaan een rol, in de ene gemeente voelt hij zich beter thuis dan in een andere gemeente.

Het is iedere jaar voor elke preekbeurtregelaar weer een spannende opgave om zoveel mogelijk predikanten voor het jaar daarop te vinden die een preekbeurt willen vervullen in hun gemeente. Daarbij speelt ook een rol met hoeveel inspanning de preekbeurtregelaar deze functie vervuld. Het tekort aan predikanten in de Gereformeerde Gemeente is een unieke situatie die bepaald niet Bijbels is: de zeven gemeenten in Asia hadden alle een “engel”. Het tekort heeft negatieve gevolgen voor de gemeenten, in de eerste plaats de prediking, leespreken kunnen zeker gezegend worden, maar ze zijn en blijven een hulpmiddel. Het is juist de prediking die de Heere in het bijzonder wil gebruiken om zalig te maken. Maar het heeft ook consequenties voor het pastoraat en de catechisaties. In ieder geval: bid dan dat de Heere meer Evangelieherauten zal uitzenden, ook in onze gemeenten.

Een voormalige preekbeurtregelaar.
Redelijk
05-02-2026 / 13:21
Deze vraag leefde bij mij ook , heb het onlangs gevraagd aan een ouderling /preekregelaar mogelijk dat het per kerkeraad verschilt , maar het antwoord verbaasde mij zeer !
Rembrand
05-02-2026 / 14:22
Het lijkt me een zegen om predikanten uit verschillende liggingen uit te kunnen nodigen.
Dat kan het de gemeente wakker schudden.
Zelf nadenken en onderzoeken. Maak van de nood een deugd!
Al die predikanten zijn christelijk,  komen uit de GG en weten zich hopelijk geleid door de Heilige Geest.
Rosa88
05-02-2026 / 14:49
Hoewel niet kerkelijk meelevend in de Gereformeerde Gemeente, wordt er vanuit het kerkverband waar ik meeleef 1 - 1,5 jaar van tevoren de preekbeurten ingevuld/geregeld (D.V.). Dit zou ook kunnen meespelen lijkt me, helemaal als de predikanten schaars zijn.
Je kunt op dit bericht reageren. Klik hier om in te loggen.

Terug in de tijd

God niet begrijpen

Ik begrijp God niet meer. Ik ben in de kerk opgegroeid. Nu, volwassen, geen kerkganger meer. Jaren niet gebeden. De laatste maanden probeer ik weer in contact te komen met God. Lukt niet. Recent bid i...
2 reacties
04-02-2025

Enorme tweestrijd in verloving

Het is al enige tijd dat ik met een probleem worstel. Ik heb een lieve vriendin en we zijn nu meer dan een jaar samen. We hebben besloten daarom te verloven en eigenlijk hadden we daarvoor al besloten...
12 reacties
04-02-2012

Hoe doopformulier te lezen

Al een aantal maanden houdt me een vraag over het geloof bezig. Ik ben dooplid in de Gereformeerde Gemeente. Op school heb ik een leuke jongen ontmoet. Hij is dooplid van de Gereformeerde Kerk Vrijgem...
8 reacties
04-02-2014
design website door design website by Mooimerk website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis hosting website door hosting website by STH Automatisering
Stel hier
een vraag