Strakkere richtlijn eerbiedskapitaal

In Jesaja 42:6 wordt over de Heere Jezus gesproken als "een Verbond des volks" (Statenvertaling). In de Herziene Statenvertaling wordt gesproken over "een verbond voor het volk." In de HSV studiebijbel wordt gezegd dat met "een verbond voor het volk" Gods Knecht wordt voorgesteld, dus Christus. Waarom wordt er in de HSV het verbond dan met een kleine letter geschreven en niet zoals in de Statenvertaling met een hoofdletter? Dat is toch logischer?

De Statenvertaling maakt in verwijzingen naar God de Vader, Jezus Christus en de Heilige Geest gebruik van de zogenaamde “eerbiedskapitaal”: hoofdletters om aan te geven dat een woord naar God verwijst. De Herziene Statenvertaling doet dat in principe op dezelfde manier.

Hier moet echter het volgende bij aangetekend worden. Door de jaren heen is de toepassing van deze eerbiedskapitaal enigszins veranderd. Recente edities van de Statenvertaling gebruiken veel meer hoofdletters dan de eerdere edities. Hoewel dit ongetwijfeld uit eerbiedsoverwegingen is gedaan, is dit niet altijd taalkundig correct. Daarom heeft het bestuur van de Stichting HSV het gebruik van de eerbiedskapitaal opnieuw gewogen en strakkere richtlijnen vastgesteld, die meer in overeenstemming zijn met eerdere uitgaven van de Statenvertaling.

Deze nieuwe richtlijnen hebben met name gevolgen voor het hoofdlettergebruik in bepaalde uitdrukkingen, waarin God vergeleken wordt met iets uit het dagelijkse leven, zoals in het hieronder geciteerde vers:

Johannes 1:4: “In het [Woord] was het leven en het leven was het licht van de mensen” (HSV). Recente edities van de SV schrijven de woorden “leven” en “licht” hier met een hoofdletter, omdat ze op Christus betrekking hebben. Dat laatste is waar, maar dat wil nog niet zeggen dat “Christus”, “leven” en “licht” identiek zijn met elkaar. De Heere wordt hier het leven genoemd omdat Hij de bron van het leven is, maar niet het leven zelf. Datzelfde geldt voor het licht. Christus is hier Zelf het licht niet, maar Hij is de oorsprong van het licht. Oudere edities van de SV hebben om die reden hier ook geen hoofdletters gebruikt.

Hier is een screenshot van Jesaja 42:6 uit de oorspronkelijk Statenvertaling.

Zoals u ziet, wordt ook hier geen hoofdletter gebruikt.

Hartelijke groeten
Reinier de Blois