Kanselboodschap Gereformeerde Gemeenten

Er is een kanselboodschap voorgelezen op de biddag in de Gereformeerde Gemeenten. Eerlijk gezegd ging dat voor mij nogal over mijn hoofd heen, ik denk in verband met het taalgebruik, maar dat weet ik niet zeker. Woorden als abortus en euthanasie bleven wel haken. Ligt dat aan mij dat een boodschap niet aanhaakt als die niet past in je dagelijks leven? Toen ik daar toch last van kreeg ben ik de boodschap goed gaan lezen in de Saambinder. Toen viel me op dat er opgeroepen werd tot klagen en verootmoedigen en je wegen doorzoeken. Ergens snap ik dat wel, maar vind ik dat ook moeilijke woorden. Ligt dat aan mij of mag de boodschap (met name over de menselijke zonden) in het dagelijkse leven concreter worden gemaakt in de prediking? Mogen we dat vertalen naar de dagelijkse praktijk? Of doe je dan wat van de boodschap af? Ik snap dat je woorden als wedergeboorte bijvoorbeeld, of heerlijkheid van God, niet zo makkelijk vertaalt (want dat is van God) maar zonde is iets van de mens, waarom zou je dat niet mogen concretiseren?

Wat is herontdekken van het evangelie? Ik las dat ergens, dat het nodig is dat elke generatie het evangelie herontdekt. Is het dan ook zo dat elke generatie het evangelie anders verwoordt? En zo ja hoe verhoudt zich dan naar het gebod dat we de goede belijdenis, het goede pand moeten vasthouden? Komt er dan niet een communicatieprobleem, bijvoorbeeld tussen generaties en hoe overbruggen we dat? In de kanselboodschap wordt opgeroepen tot klagen over je zonden en bekering tot Hem. Dat zijn essentiële dingen. Ik lees niet van de notie “dankt God in alles.” Waar is de dankbaarheid gebleven? Als ik de Bijbel lees, worden we dan juist niet opgeroepen te midden van alle moeiten (bijvoorbeeld kerkelijke verdeeldheid), te danken voor wat we hebben gekregen? Ik denk hierbij bijvoorbeeld concreet aan de vele kerken, waar het woord nog mag klinken, aan de Bijbel die nog in zoveel Nederlandse vertalingen er mag zijn.

Vraag 2: In onze gemeente is tijdens biddag de kanselboodschap van de Generale Synode niet voorgelezen. Je kon het alleen op de website vinden. Is dit wel toegestaan en dient de kerkenraad dit niet alsnog te doen? Een andere vraag: de kanselboodschap blijft hangen in algemeenheden, zonder concreet te worden en zonder daadwerkelijk de hand in eigen boezem te steken. Over twee van onze predikanten die onlangs moesten opstappen wordt niets gezegd. Gemeenten die dreigen te scheuren worden niet genoemd. De soms eenzijdige prediking ter rechterzijde blijft buiten beschouwing (alleen de geloofsbeleving aan de andere zijde wordt genoemd). Misstanden in onze organisaties krijgen ook geen plek in de kanselboodschap. Hoe kan de generale synode oproepen tot een “hartelijke wederkeer tot God”, als we onze eigen zonden niet bij de naam durven te noemen?

Beste vraagsteller,

Wat betreft je eerste punt, het niet voorlezen van de kanselboodschap, denk ik dat dit in meer gemeenten het geval is geweest. Vaak wordt er dan gekozen voor een andere manier van publiceren, bijvoorbeeld via een website of weekbrief. Dit is een stukje autonomie van de plaatselijke gemeente en een kerkenraad kan daarvoor kiezen. 

Wat je tweede vraag betreft, bij de bespreking op de synode werd de wens geuit om de kanselboodschap kort te houden. Dat betekent dat niet alles uitgebreid en concreet besproken kan worden. In de begeleidende brief bij de kanselboodschap worden wel een heel aantal concrete punten genoemd die in de wereld, in Nederland, in de kerk en in de eigen gemeenten spelen. Van deze punten mochten de predikanten zelf bepalen welke ze in hun preek wilden verwerken. In neem aan dat veel van die punten ook een plek in de biddagpreken hebben gekregen.
 

“Ik heb de indruk dat een deel van de Ger. Gem. Steenblok inmiddels rechts heeft ingehaald, door alleen aan degenen met ellendekennis het evangelie aan te bieden.”

Dat over de twee predikanten -overigens twee heel verschillende zaken- niets gemeld wordt, vind ik heel logisch. Daarover is al gecommuniceerd via de kerkelijke kanalen en ook in de pers is daar aandacht voor geweest. Iets dergelijks geldt voor misstanden in onze organisaties. Niet onze gemeenten, maar de betreffende besturen en raden van toezicht dragen daar de verantwoordelijkheid voor. Het noemen van de misstanden zou ook geen recht doen aan de vele organisaties waar het er wel op een goede, Bijbelse manier aan toegaat en waar veel leden van onze gemeenten (en uit andere kerkgenootschappen), betaald of als vrijwilliger, een belangrijke bijdrage aan leveren.

Dat de soms eenzijdige prediking ter rechterzijde buiten beschouwing blijft, is niet echt verbazingwekkend gezien het feit dat de Gereformeerde Gemeenten zich heel sterk richten op en steeds sterker samenwerken met de Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Onlangs werd overeenstemming bereikt over het aanbod van genade. Dr. P. L. Rouwendal (afgestudeerd op dr. C. Steenblok) merkte naar aanleiding daarvan in het Nederlands Dagblad op:  “Ik heb de indruk dat een deel van de Gereformeerde Gemeenten Steenblok inmiddels rechts heeft ingehaald, door alleen aan degenen met ellendekennis het evangelie aan te bieden.” Als dat klopt -en ik ben daar bang voor- dan is dat pas echt reden tot ongerustheid.

Je geeft aan dat wel de geloofsbeleving aan de andere zijde wordt genoemd. Ik neem aan dat je daar doelt op de zin “Of staan we een geloofsbeleving voor, waarin zalig worden afhangt van de keuze van de zondige mens?” Echter, er is niet één predikant in de Gereformeerde Gemeenten die de stelling onderschrijft dat de zaligheid afhangt van de keuze van de zondige mens. Kennelijk wordt hier een geloofsbeleving bedoeld ter linkerzijde van ons kerkgenootschap. Dit maakt de kanselboodschap niet helderder. Hetzelfde geldt voor de zin dat ‘allerwege’ het gezag van de Schrift onder druk komt te staan. Laten we blij zijn dat de Schrift in het grootste deel van onze gezindte, en zeker binnen de Gereformeerde Gemeenten, nog steeds als het hoogste Woord gezien wordt.  
 

"Het is ‘maar’ een kanselboodschap. Veel belangrijker is 'het profetisch Woord dat zeer vast is' (2 Petrus 1:19)"

Je hebt bij deze kanselboodschap best een aantal vragen. Dat mag. Bedenk wel: het is ‘maar’ een kanselboodschap. Veel belangrijker is “het profetisch Woord dat zeer vast is” (2 Petrus 1:19). Het is vooral van belang dat je daarop acht geeft. Dat is als een licht, schijnend in een duistere plaats. Dat spreekt, met een titel van John Bunyan, van “overvloedige genade voor de grootste van alle zondaren.” En genade is wat wij, zondaren, nodig hebben. De kanselboodschap eindigt met Jeremia 3:22. Ik wil je uit hetzelfde hoofdstuk het veertiende vers meegeven: “Bekeert u, gij afkerige kinderen! spreekt de HEERE, want ik heb u getrouwd, en ik zal u aannemen.”
 
Ds. L. Huisman zegt in een preek over deze tekst het volgende: “Hier zegt God, de God van de hemel en van de aarde: Ik heb u getrouwd. En u draagt daarvan het merkteken aan uw voorhoofd. Ik heb het u betekend en verzegeld, toen Ik u liet dopen in Mijn Naam: de Naam van de Drie-enige God; waar Ik gezworen heb, dat Ik geen lust heb in uw dood, maar daarin, dat u zich tot Mij zou bekeren. Hebben reeds die weldaden van God, die zegeningen, zo’n overweldigende kracht in uw leven gekregen, dat u er ooit onder bezweken bent?” 

Van harte Gods zegen toegewenst,
J. Noordzij