Vertaling SV en HSV met tegengestelde strekking

Ik heb een vraag over Spreuken 18:1 in de HSV. Laat ik vooropstellen dat we heel blij zijn met de HSV en er graag uit lezen, maar n.a.v. een stukje in ons dagboek hebben we toch een vraag. In de Statenvertaling luidt de tekst als volgt: “Die zich afzondert, tracht naar wat begeerlijks; hij vermenigvuldigt zich in alle bestendige wijsheid.” Dat klinkt positief en zo werd het in het dagboek ook uitgelegd (door à Brakel). Maar als je de HSV erbij pakt, lijkt het wel of je een hele andere tekst leest: “Een zelfzuchtige jaagt naar zijn eigen verlangen, hij barst los tegen alle wijsheid.” Er zal ongetwijfeld een verklaring voor dit verschil zijn. Wij zijn erg benieuwd.

Beste vraagsteller,

Dankjewel voor je vraag. Interessante kwestie. Dit is best wel een moeilijke tekst. Er worden woorden gebruikt die weinig voorkomen. Het eerste woord in de grondtekst (wat begeerlijks (SV)/zijn eigen verlangen (HSV)) kent in verschillende bronteksten varianten. Bovendien is de strekking van de SV precies omgekeerd aan die van de HSV.

Als we naar de kanttekeningen kijken, wordt het duidelijker! In kanttekening 3 op Spreuken 18 geven de Statenvertalers uitleg waarom ze voor deze vertaling in de hoofdtekst gekozen hebben. Omdat vers 2 als tegenstelling wordt opgevat van vers 1, is vers 1 op deze, positieve manier vertaald. Frappant is dat de Statenvertalers meteen daarop laten volgen dat “anderen” hier juist wel de strekking van de tekst negatief lezen: Door “kwade afzondering” scheidt iemand zich af van de “ware wijzen”, “gedreven zijnde door de begeerte van ijdele eer (...)  zich op te werpen en zijn venijn daaruit te zuigen, dat hij bij alle gelegenheid daarna met grote schijn van hoge wijsheid overal uitgiet.” En laat die laatste omschrijving nu precies de strekking van de HSV zijn! Kortom, de HSV heeft hier de vertaalvariant gevolgd die in de Kanttekeningen vermeld staat.

Ds. L. B. C. Boot