Welkom bij God met zwaar autisme

Ik heb een neurologische ontwikkelingsstoornis, al van voor mijn geboorte. Hierdoor wordt ik belemmerd om me aan het volbrachte werk van de Heere Jezus over te kunnen geven. Verstandelijk kan ik daar wel iets van begrijpen, maar om het in m’n leven te integreren gaat gewoon niet door zwaar autisme en vervreemding van mezelf en de wereld om me heen. Psalm 139 zegt dat al mijn levensdagen in Zijn boek staan geschreven nog voor ik bestond en dat Hij rondom mij is. Accepteert God dit nu van mij? Hij heeft me toch zo geschapen? Ben ik bij Hem welkom ondanks deze moeite? Hoe kan ik me troosten? Graag een antwoord van iemand die daar inzicht in heeft.

Groet van een 62-jarige man.

Geachte vraagsteller,

U hebt tot nu toe geen gemakkelijk leven gehad. Niet alleen in relatie met uzelf (u spreekt niet voor niets van zelf-vervreemding), maar ook in relatie met uw omgeving (ouders, school, naasten, eventueel werk). Maar het moeilijkste is toch wel de relatie met de Heere God. Dat is ook waarmee u direct ‘binnenvalt’ en dat is begrijpelijk.

Toen u in aanraking kwam met de Bijbel, het geloof in God de Vader en in Jezus Christus, Zijn Zoon, ging daar als het goed is een bepaalde gunning, gepaard met liefde, van uit en dan ontstaat de behoefte om daar meer van te willen weten. Maar in de kerk of geloofsgemeenschap ontmoet je verschillende mensen die vaak verschillende opvattingen hebben en manieren om het geloof te beleven. Dat is verwarrend.

Vanwege uw aandoening is vastheid, regelmaat, herkenbaarheid en begrijpelijkheid erg belangrijk. Als er in de preek bepaalde begrippen worden gebruikt, zijn die vaak niet eenvoudig te begrijpen. En vaak wordt er vooral in algemene termen gesproken, bijvoorbeeld dat Jezus de zonden kan en wil vergeven. Maar dan wil je dat voor jezelf ook duidelijk en zeker hebben (daar hebben trouwens heel veel mensen behoefte aan).
 

"Het goede nieuws is: u stelt God niet teleur! God weet immers van Hij van Zijn schepselen kan verwachten?"

Het mag een wonder van genade heten dat u in de loop van de tijd niet bent afgehaakt, vaak is alleen al de duur van een dienst of viering een beproeving. Daarin mag toch al iets gezien worden van het wonder dat God u heeft vastgehouden. Geloven is een zaak die met enige (in sommige geloofsgemeenschappen: veel) emoties gepaard gaat. Gevoelens die -zo lijkt het- onlosmakelijk verbonden zijn aan het geloof, vormen vaak een probleem. Juist bij onder andere autisme zijn gevoelens echter anders en het geloof vrij rationeel en kan de vraag zich opdringen: ben ik wel (echt) bekeerd?

Misschien heeft u vaak het gevoel niet helemaal te passen binnen het verwachtingspatroon van uw medegelovigen. Zoals u in uw vraag al aangaf voelt u zich vaak belemmerd om zich (‘onvoorwaardelijk’) aan het geloof over te geven. Waarschijnlijk is dit gevoel, het tekortschieten in de verwachtingen van anderen, ook de reden dat u vermoedt dat u dan ook tekortschiet in de ‘verwachtingen’ van de Heere Jezus.

Het goede nieuws is: u stelt God niet teleur! God weet immers van Hij van Zijn schepselen kan verwachten? (Psalm 103:14). U refereerde zelf al aan Gods alwetendheid zoals onder andere is verwoord in Psalm 139, een psalm waarin David ook zo troostvol zijn gebedsworsteling als het ware voor de voeten van de Koning der koningen legt met de woorden: “Als er nog geen woord op mijn tong is, zie, Heere! Gij weet het alles.”

De kern van uw vragen gaat over het feit dat u zich door uw beperkingen belemmerd voelt in het vormgeven van het geloof zoals u dat als ‘echt’ ziet. Waarschijnlijk spiegelt u zich aan anderen om u heen en leest u bepaalde passages in de Bijbel waarvan u denkt: maar daar voldoe ik niet aan…

Wanneer de Bijbel een gevoel van vervreemding oproept:
-Als iemand verlamd is, en leest “huppelen van zielevreugd”...
-Als iemand doof is en leest “het geloof is uit het gehoor”...
-Als iemand anorexia heeft en leest van “de Koninklijke maaltijd”...
-Als iemand zwaar autistisch is en leest “Zal God dan geen recht doen Zijn uitverkorenen, die dag en nacht tot Hem roepen…” terwijl 5 minuten Bijbellezen en bidden ongeveer het maximale  is wat per keer lukt.

Veel mensen lopen vast in hun gebreken, in hun onmogelijkheid om zó te geloven, zó God te dienen, zó te leven zoals het volgens de Bijbel (of de kerkelijke leer) zou moeten. Maar laten we teruggaan tot de kern: hoe ‘moet’ je dan geloven? Of, beter gezegd, wat is dan de kern van het christelijk geloof? Hier gaat het in de Heidelbergse Catechismus over.

Verwacht nu in mijn bijdrage geen ‘snelcursus geloof’. Die bestaat niet, want geloven is voor iedereen die hier serieus mee omgaat, een levenslange oefening met vallen en opstaan.

Ik zal de openingsvraag van de Heidelbergse Catechismus nemen, als ijkpunt: Vraag: “Wat is uw (mijn) enige troost/houvast, zowel in leven als in sterven?” Dit is immers dé vraag waar alles om draait, waar alles mee begint. Antwoord (samengevat): dat ik het eigendom mag zijn van Jezus Christus, die mij 1. zalig maakt  2. beschermt  3. bereid maakt om Hem te dienen 4. verzekert van het eeuwige leven.

U vraagt: Hoe kan ik me troosten? Beter is te vragen: hoe kan ik vertroost worden? En dan heeft u met bovenstaand antwoord een eerste aanzet daartoe.
 

"Een ‘volmaakt’ geloof bestaat sinds de zondeval niet.  Een volmaakte Zaligmaker wel!"

Een ‘volmaakt’ geloof bestaat sinds de zondeval niet.  Een volmaakte Zaligmaker wel! En die werkt éénzijdig. Wij kunnen en moeten Hem smeken om het schenken en vermeerderen van het geloof. En als we als een boeteling pleiten op wat Hij Zelf heeft gezegd in Zijn Woord, dan zal Hij het ook verhoren.

Ik vermeld hieronder enige teksten die iets weergeven van Zijn Werk.

1. Efeze 2:8-9: "Want uit genade zijt gij zalig geworden door het geloof; en dat niet uit u, het is Gods gave; Niet uit de werken, opdat niemand roeme." Je hoeft je niet anders voor te doen dan je bent. Wat een bevrijding, maar ook: wat een genade!

2. Johannes 1:12-13: "Doch zovelen Hem aangenomen hebben, dien heeft Hij macht gegeven kinderen Gods te worden, namelijk die in Zijn Naam geloven; Die niet uit den bloede, noch uit den wil des vleses, noch uit den wil des mans, maar uit God geboren zijn." We kunnen en mogen niet roemen uit iets van onszelf, maar wie zou dat dan ook nog willen met zo’n Zaligmaker. Zijn herscheppend werk geeft dagelijkse verwondering.

3. Ezechiël 36:26-27: "En Ik zal u een nieuw hart geven, en zal een nieuwen geest in het binnenste van u geven; en Ik zal het stenen hart uit uw vlees wegnemen, en zal u een vlezen hart geven." In de uitleg van HC Zondag 23 (vraag en antwoord 65: "Van waar komt dit geloof?") wordt gesteld dat de Heilige Geest het geloof in onze harten werkt door de prediking van het Evangelie. Het is de Geest die het hart opent (zoals bij Lydia) en het verstand verlicht. Het is een daad van God.

Tenslotte.

Beste vraagsteller, het is een nogal uitgebreid antwoord geworden, maar het lijkt ook wat langer doordat ik de tekst in kleine stukken heb geknipt. Dit maakt het lezen makkelijker, u hoeft natuurlijk niet ook niet alles in één keer te lezen.

En ondanks het lange antwoord blijft er nog veel te vragen. Een rubriek als deze biedt maar beperkte mogelijkheden, al kunt u mij via de webmaster (vragen@refoweb.nl) ook rechtstreeks benaderen. Maar er is ook op andere manieren gerichte informatie te verkrijgen.

Een leestip: “Anders voelen, anders geloven: Over autisme en geloofservaring.” Een essentieel boek over de geloofsbeleving van mensen met autisme. Van Hanneke Schaap-Jonker en Gert van den Brink

Veel sterkte toegewenst in deze moeilijke zoektocht. Ik hoop dat de Heere u bij de hand neemt en rust geeft in hart en hoofd (Psalm 143:10 berijmd).

Johan Boeijenga