Project Herziene Statenvertaling 2021

Hoe moeten we aankijken tegen het HSV21-project? Dit naar aanleiding van het artikel 'Reviseer Statenvertaling niet, maar werk aan HSV21'.

Waarom toch altijd het willen aanpassen van de Statenvertaling?

Jodocus van Lodenstein schreef in 1674 dat de kerk “Semper Reformanda” (voortdurend reformerend) zou moeten zijn. Dat wil zeggen dat we voortdurend alles moeten toetsen aan het Woord van God. Het gaat dan uiteraard om het Woord van God in de grondtaal. Hetzelfde zou met onze vertaling van de Bijbel moeten gebeuren. Ik geloof dat de statenvertalers dat principe ook van harte ondersteunden. Taal verandert, woorden raken in onbruik of krijgen een andere betekenis, zeker in een tijdsbestek van bijna 400 jaar. Dus wat dat betreft ben ik het in principe eens met de stelling dat herziening van de SV voortdurend door moet gaan. Wat zegt de grondtekst? In hoeverre geeft onze vertaling de bedoelingen van de grondtekst weer?

Maar het ligt allemaal heel gevoelig! Mensen raken gehecht aan bepaalde uitdrukkingen. Als bepaalde ‘dierbare’ woorden en gezegden uit de tekst verdwijnen, leidt dat tot vervreemding. En dat resulteert vaak in heftige emoties. De vraag “wat zegt de grondtekst” wordt in zo’n verband weinig gesteld. In plaats daarvan hoor je: “Blijf af van onze Bijbel!” Men vergeet dat “onze Bijbel” niet meer is dan een vertaling van de Bijbel.

Een ander probleem hangt samen met de enorme verdeeldheid en versnippering in kerkelijk Nederland en de daaraan onlosmakelijk verbonden kerkpolitiek. Om een voorbeeld te noemen: Bepaalde kerkgenootschappen hebben vanaf het begin verklaard niet mee te willen werken aan de HSV. Het project werd vervolgens door verscheidene predikanten betiteld als “het werk van de duivel.” Als je zo’n standpunt inneemt kun je ook niet verwachten dat je een paar jaren later weer vrolijk mee gaat doen.

Het grootste deel van de kritiek op de HSV kwam overigens voort uit stemmingmakerij. Deze manier van kritiek geven kenmerkt zich door het verzwijgen van alle goede veranderingen in de HSV en het benadrukken van een aantal plaatsen waar men de keuzes van HSV minder geslaagd vindt. Veelal wordt de grondtekst in dit proces genegeerd. Zo kom je natuurlijk niet verder!

Niettemin is de HSV breed geaccepteerd in behoudend kerkelijk Nederland. Veel gezinnen zijn er dankbaar voor, ook binnen kerkgenootschappen waar hij op de kansel geweerd wordt. 

Ik kan alleen maar bidden dat er ooit een brede samenwerking komt, waarbij alle kerken meewerken aan een verdere herziening van de SV. De HSV is daarbij een prima uitgangspunt. Maar er zal wel eerst een wonder moeten gebeuren.

Hartelijke groet,
Reinier de Blois