Concentratieboog korter dan preek

Ds. H. van der Ham / 11 reacties

09-04-2015, 16:13

Vraag

Waarom duren de preken in veel kerken drie kwartier, terwijl de concentratieboog bij mensen tijdens het luisteren vaak max. een half uur is? Niet dat het per se om dat ene kwartier gaat hoor, maar ik ben benieuwd wat de achterliggende reden is.

Antwoord

Beste jongere,

Bedankt voor je vraag. Waarom duren de preken in veel kerken drie kwartier?

Als we iets verder teruggaan, duurden de preken langer! En er werd minder gezongen. Preken worden korter. En dat, terwijl er zoveel uit te leggen is! Er valt verbazend veel te leren via de verkondiging. Gelukkig als je een ontvankelijk hart hebt. De tekst (voor de verkondiging) bevat zoveel - er liggen schatten in. Dat telt mee! Als het goed is, heeft de dominee prachtige dingen in de tekst gezien.

Je noemt de concentratieboog, die niet zo heel groot is. Dat is juist. Mede hierdoor preken de dominees (in het algemeen) wat korter. Toch zijn er wel jongeren en volwassenen die 45 minuten naar een preek kunnen luisteren. Sommigen kunnen zelfs goed een preek navertellen. Daar heb ik respect voor.

Je hebt waarschijnlijk ook wel opgemerkt, dat er meer gezongen wordt. Een aantal jaren terug zongen we vier keer. Nu vijf keer; soms wel twaalf coupletten, of meer. Het orgelspel is ook langer. Een collectezang (voorspel etc.) duurt soms negen minuten, of tien.

Nu is het niet zo dat als een preek maar lang is, dat de preek dan goed is. Nee. Maar (als je het mij vraagt) mag een preek wel 45 minuten duren. Als de preek maar niet oppervlakkig is!!! Het geloof is uit het gehoor. Het Woord van God zal niet ledig terugkeren. Het Woord zal doen hetgeen God behaagt. Dat is Zijn welbehagen. Door de prediking van het Woord wordt de zegen verspreid van de Heilige Geest!

De Heere bouwt nog Zijn kerk door Woord en Geest. Hij roept jongeren en volwassenen tot bekering en bearbeidt hen tot het eeuwige leven. Hij doet dat doorgaans binnen de bedding van de kerk. Gelukkig als je het Woord lief krijgt. De Heere kan/wil het zegenen.
 
Vriendelijke groet,
Ds. H. van der Ham

Ds. H. van der Ham

Ds. H. van der Ham

  • Geboortedatum:
    25-05-1955
  • Kerkelijke gezindte:
    Christelijk Gereformeerd
  • Woon/standplaats:
    Dordrecht
  • Status:
    Actief
  • Bijzonderheden:

    Schipperspredikant

Tags in dit artikel:

kerkdienstpreek
11 reacties
HHK88
09-04-2015 / 19:02
Opvallend is wel dat een voetbalwedstrijd van 1, 5 uur met volledige concentratie bekeken wordt. Ook een film van ruim 1, 5 uur kost niemand de uiterste concentratie. Niemand heeft daar moeite mee. Maar een preek... die duurt al gauw te lang...
Martynke
09-04-2015 / 19:51
HHK, dat komt omdat er een verschil zit tussen luisteren en kijken. Je kan iemands concentratieboog wat verlengen door iemand niet alleen te laten luisteren, maar ook te laten kijken - zoals bijvoorbeeld bij een film.
Bij een preek - of een lezing, college, of iets anders waarbij iemand een monoloog houdt voor een publiek, haken de meeste mensen (waaronder ook ik, vaak, hoe interessant ik het onderwerp soms ook vind) na een half uur af; dat gaat niet om 'de preek' maar om de monoloog. Je kan het dan ook niet met elkaar vergelijken.
MFvanBinnendijk777
09-04-2015 / 19:55
De aandachtsboog bij mensen is inderdaad gemiddeld 20 minuten.
Elke predikant dient zich daarvan bewust te zijn en zal rondom dat moment in zijn preek enige redundantie moeten inbouwen.
(redundantie = ruis; d.w.z. niet te veel [nieuwe] informatie geven; even iets herhalen of terugnemen).

Meestal merk je dat als predikant wanneer rondom de 20e minuut het in de kerk begint te "ruisen" vanwege de nieuwe voorraad pepermunt e.a. die aangebroken en rondgedeeld wordt...

Na ca. 22 minuten begint eenvoudigweg de vólgende aandachtscurve, die eveneens zo'n 20 minuten duurt. Kortom: we kunnen veel meer dan we denken. Een preek van (bij mij doorgaans) 2x20=40 minuten kan dus prima.

In bepaalde kringen is/was er rond het redundantie-moment zelfs een tussenzang. Geweldig pedagogisch-didactisch moment om het voorgaande (alvast wat) te verwerken en zich voor te bereiden op het volgende deel, doorgaans de applicatio of toepassing.

Hoewel begrijpelijk, vind ik de vergelijking met een voetbalwedstrijd of film in bovenstaand commentaar (HHK88) een beetje flauw, zeg maar: ronduit afgezaagd en oppervlakkig.

Genoemde voorbeelden zijn immers visuele media (zichtbaar!), terwijl een preek zo goed als honderd procent auditief (hoorbaar) is. Het vraagt heel wat - ook van mij als hoorder - om alleen maar mijn oren te moeten gebruiken en mij op gesproken woorden te moeten concentreren.
Daar is niet zelden wilskracht voor nodig. Dan moet je - en dat vind ik een vereiste! - wel héél beeldend preken!

Zeker de laatste 3 decennia krijgen de visuele media bij jong én oud de meeste aandacht. We zijn visueel verwend en tegelijk auditief ontwend.
Wen er maar aan!

M.F. van Binnendijk (MD)
HHK88
09-04-2015 / 20:28
Ik wilde maar aangeven..dat er vaak, bij mensen die er echt over 'klagen' er veel meer achter zit dan alleen het feit dat de duur van de preek buiten het vermogen stijgt. Vandaar mijn opmerking ;).
Gritha
09-04-2015 / 21:58
Wat mij heel goed helpt is, als de dominee verwijst naar teksten in de bijbel, direct mee te kijken, deze op te zoeken en zo bezig te zijn. Dan val ik niet in slaap, droom ik niet weg en is er minder aandacht voor de prikkels om mij heen.
Daarnaast is meeschrijven ook heel handig. Het helpt om beter de lijnen in de preek te volgen.
Probeer het eens.
dkw
10-04-2015 / 08:18
Dat er vroeger minder gezongen werd is natuurlijk niet waar, alhoewel het afhankelijk is wat je onder "vroeger" verstaat.

Ten tijde van Calvijn bijvoorbeeld had de zang een veel prominentere rol in de eredienst.
Een ieder weet nog wel van die psalmboekjes waar "pauze" in staat. Er werden hele psalmen gezongen, niet zomaar een versje voor en na de preek.

Verder is een tussenzang omdat de aandacht verslapt zou zijn absoluut niet de bedoeling vind ik. De zang en muziek zou een hele prominente plaats moeten hebben, God troont op de lofzangen van Zijn volk. Het is niet zomaar een onderbrekinkje of iets dergelijks.
Samanthi
10-04-2015 / 20:32
@gritha
Dat doe ik ook en aantekeningen maken, door je te trainen actief te luisteren heb je veel meer concentratie.
(Ik heb heel weinig concentratie door ADHD)
Jello
11-04-2015 / 14:56
Wonderlijk, als geestelijk doven gaan horen, dan vinden zij vaak een dienst van anderhalf uur tekort..., zij hebben dan geen last van een concentratieboog die korter is dan de preek. Waar de Heere komt, daar brengt Hij alles mee, ook concentratie. Verwacht het dus allereerst maar van Hem.

Verder ervaar ik ook dat meeschrijven tijdens de dienst heel goed werkt. Evenals het beluisteren van diensten via internet, waarbij je thuis in alle rust mee kunt luisteren, mee kunt schrijven en de pc even op pauze kunt zetten als je dat nodig vindt of iets terug wil luisteren.

Heil en zegen toegewenst!
IceCream
12-04-2015 / 21:49
Ik vind het wonderlijk dat er al zoveel aannames worden gedaan in onderstaande reacties. Ik ben degene die de vraag gesteld heb en ik klaag niet. De vraag is puur interesse. Ik heb een psychologische opleidingsachtergrond en ben leerkracht, dus de theorie over informatieverwerking is mij wel bekend. Qua informatieverwerking kan er bij een mens vaak na een half uur niet veel meer in qua nieuwe informatie. Mijn vraag was dus ook naar het waarom er dan toch vaak voor een langere tijdspad gekozen wordt. Als predikant wil je de gemeente iets leren, maar als het hoofd na een half uur al vol zit, waarom wordt er dan 3 kwartier gepreekt? Zou het niet beter zijn om de preekstof dan over 2 preken te verdelen?

Ik klaag niet, ik hoop dat echt duidelijk te maken. Want ik ervaar ook wel eens dat ik het na 3 kwartier nog lang niet zat ben. Ook ik vind het soms jammer dat een dominee 'amen' zegt na een preek van ruim 3 kwartier. Vandaag nog ;)

En inderdaad, het voorbeeld van de voetbalwedstrijd is overbekend en een beetje afgezaagd. Het is er niet mee te vergelijken. Bij het kijken van een voetbalwedstrijd (waar ik overigens een schurft aan heb, maar dat terzijde) verwerk je geen informatie. Je kunt bij wijze van spreke je verstand op 0 zetten en kijken, kletsen, juichen etc. Je bent bezig. Bij het luisteren van een preek zit je 'passief' (hopelijk het hart niet!) en luister je intensief naar informatie. Dat doe je niet met je verstand op 0. Het is dus een beetje appels met peren vergelijken en op mij komt het ook een beetje hoogmoedig over.
pannenkoek
13-04-2015 / 19:21
Veel gemeentes hebben één tussenzang tussen de preek. Geef mij er maar 2. Daarna begin je weer fris te luisteren.
StefGroenewoud
14-04-2015 / 21:34
Een vriend van me is theoloog en heeft zijn predikantenopleiding (deels) in Duitsland gedaan. Hij vertelde me onlangs dat de Duitsers het standpunt huldigen: "Der Pfarrer darf über alles reden, aber nicht über 20 Minuten".

Maar even zonder dollen: ik zou zeggen, schrijf mee! Voetius schreef in 1664(!) al het volgende:
Vraag: heeft het zin om al luisterende af en toe ter ondersteuning van het geheugen enkele aantekeningen te maken op een lei of een stuk papier?
Antwoord: Verstandige en nuchtere mensen zouden kunnen menen dat dit een dwaze vraag is. Immers, noch aan de mensen die onderwijs volgen in de scholen of die in andere gezelschappen toehoorder zijn, noch aan kooplieden, schippers, en klerken, noch aan mensen die in den vreemde verkeren en die politieke of zakelijke belangen moeten behartigen, is het toch verboden om dat wat ze gezien, gehoord of waargenomen hebben, of om hetgeen ze moetten doen of berichten, op te schrijven bij wijze van geheugensteuntje? Zij handelen slechts in overeenstemming met een bekend gezegde: "Het gehoorde woord vergaat, de geschreven letter blijft".

Terug in de tijd

Ik heb wat vragen over Exodus. Hoe kan het dat Mozes en Aäron tijd hadden om steeds naar Farao te gaan? Moesten zij niet...
geen reacties
09-04-2009
Ik luister elke week veel naar de radio; meestal 538. Waarom is dat niet goed?
geen reacties
09-04-2004
Als Gereformeerde Gemeenten hebben we kerken in Canada, etc. en we doen aan zending in Afrika en ga zo maar door. Nu wil...
geen reacties
09-04-2005
website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis
design website door design website by Mooimerk
hosting website door hosting website by STH Automatisering