Willibrord-vertaling

Hoe betrouwbaar is de zogenoemde Willibrord-vertaling van de Bijbel?

Beste vraagsteller,

De Willibrord-vertaling van de Bijbel is een vertaling die een duidelijk Rooms-Katholiek stempel heeft. De vertalers komen ook allemaal uit deze kerk en de inhoud wijkt af van een protestantse vertaling als bijvoorbeeld de Statenvertaling. Zo zijn bijvoorbeeld en aantal apocriefe Bijbelboeken opgenomen (in rooms-katholieke kring: deuterocanonieke boeken genoemd) en wijkt ook de volgorde van de Bijbelboeken af.

Tegelijk is het moeilijk om van deze vertaling een typering te geven. In 1975 verscheen deze vertaling namelijk voor het eerst. De Willibrord-vertaling is dan de opvolger van de zogenaamde Petrus Canisius-vertaling. Gebruikte de Canisiusvertaling bijvoorbeeld in het Oude Testament de typisch vergriekste namen, zoals Esdras in plaats van Ezra en werd de Godsnaam als Jahweh geschreven, de Willibrordvertaling kent meer aansluiting bij de gebruikelijke, protestantse schrijfwijze van de namen. In 1995 verscheen een revisie van de Willibrord-vertaling. In dit jaar, in 2012, verscheen opnieuw een lichte herziening van de Willibrord-vertaling. Kortom, het is moeilijk om deze vertaling precies te typeren, omdat er nogal verschillende edities van in omloop zijn en de bijbelboeken onderling wat vertaalaanpak betreft ook verschillen.

Mijn eigen ervaring is dat de Willibrord-vertaling van 1995 in sommige Bijbelgedeelten betrekkelijk letterlijk het Hebreeuws en het Grieks vertaalt. Sommige vertalingen zijn echt een vondst! Leg je de Willibrord-vertaling naast de NBV-2004 zie je een duidelijke overlap. Ik heb de indruk dat de revisie van 2012 heel licht is en dat deze editie weer wat dichter bij de NBV-2004 staat. Wel handhaaft de Willibrord-vertaling meer belangrijke theologische (en kerkelijke begrippen) in de Bijbeltekst zelf of zet die in een verklarende voetnoot. In de verklarende aantekeningen die de vertalers bij deze vertaling maakten, blijkt wel een modernere theologische inslag dan de traditionele gereformeerde uitleg.

Als het daarom om de betrouwbaarheid van deze vertaling gaat, is het moeilijk om daar een eensluidend antwoord op te geven. Sommige vertaalkeuzes kunnen een verrassend licht werpen op een tekst en zijn adequaat. Tegelijk zit een vertaling als de Statenvertaling of de HSV principieel veel dichter op de grondtekst dan de NBV-2004 of de Willibrord-vertaling.

Mijn voorkeur blijft daarom uitgaan naar een zo letterlijk mogelijke vertaling van de Bijbel zoals de SV en de HSV. Als je de Willibrord-vertaling ernaast houdt, kan deze vertaling een hulpmiddel zijn om de Bijbelse boodschap beter te verstaan. Mits je het verschil in vertaalprincipes en achtergrond wel in je achterhoofd houdt.

Met vriendelijke groet,
Ds. L. B. C. Boot