Afgevallen engelen

Toen God de engelen geschapen had, konden ze van God afvallen. Dat hebben de duivelen ook gedaan. Zijn er na die tijd geen engelen meer bijgekomen die afvielen? Had God het zo gemaakt dat ze dat daarna niet meer konden doen? Hoe komt het dat de duivel niet alle andere engelen meetrok en Adam alle andere mensen wel? Of zijn dat vragen die we helemaal niet mogen stellen?

Beste vraagsteller, 

Als ik jouw vraag goed lees, moeten we nadenken over de relatie tussen God, Christus, de goede engelen, de gevallen engelen (de duivelen) en de mensen. Uiteraard zijn we niet de eersten die over dit thema nadenken. Als je meer informatie wilt opzoeken over de engelen, adviseer ik je om enkele gedegen studies (ik noem de publicaties van Dr. L. F. de Graaff, dr. A. Kuyper, ds. H. Veldhuizen en dr. W. van Vlastuin & ds. M. A. Kempeneers, dr. L. Floor en Wim Markus) of dogmatische werken over dit thema te raadplegen. Een paar hoofdlijnen geef ik mee.
 
1. Gevallen engelen 
In Judas 1 vers 6 staat een belangrijke tekst over dit onderwerp. Judas heeft het daar over engelen “die hun beginsel niet bewaard hebben, maar hun eigen woonstede verlaten hebben.” Deze gevallen duivelen “worden tot het oordeel van de grote met eeuwige banden onder de duisternis bewaard.” Deze tekst verwijst dus naar een specifiek moment waarop er een grote afval van de engelen heeft plaatsgevonden. Als we deze tekst verbinden aan Johannes 8:44 en Openbaring 12:4, dan blijkt dat een derde deel van de totale engelenmacht is gevallen en veranderd in duivelen en dat deze boze engelen dat uit zichzelf hebben gedaan (“uit zijn eigen”). Terwijl Adam en Eva zich tot zonde hebben laten verleiden, hebben deze duivelen door hun revolutie daar zelf voor gekozen: zij hebben de duisternis liever gehad dan het licht. Het zijn als het ware soldaten, die van hun post zijn weggelopen. Het is belangrijk om te beseffen dat er tussen de engelen geen ‘verbondsrelatie’ is, zoals wij mensen dat via Adam en Eva wel hebben. Elke duivel heeft dus individueel voor deze revolutie gekozen en heeft daarbij geen nakomelingen meegenomen omdat engelen zich niet kunnen vermenigvuldigen (Mattheüs 22:30). 

2. Kunnen engelen nog steeds van God afvallen? 
Met name op grond van Kolossenzen 1:16 en 17 wordt wel gedacht dat Jezus Christus als het ware voorkomt dat er nog steeds goede engelen van God kunnen afvallen. In vers 16 gaat het namelijk over onzichtbare dingen, waarbij we mogen denken aan de engelen. Met deze “heerschappijen, overheden en machten” worden de engelen bedoeld en “al deze dingen bestaan door Hem.” De engelen hebben de Heere Jezus dus niet nodig tot verzoening van hun zonde -want zij hebben niet gezondigd- maar zij hebben Jezus Christus (samen met de Vader en de Heilige Geest) nodig om staande te kunnen blijven in hun toestand van zondeloosheid. 
 

"Geloof zoekt naar inzicht. Tussen het ware geloof en ons verstand is geen tegenstelling, maar een eenheid"

3. Waarom trok de duivelen niet alle mensen mee? 
Het is belangrijk om te beseffen dat er tussen de engelen geen ‘verbondsrelatie’ is, zoals wij mensen dat via Adam en Eva wel hebben. In Romeinen 5:12 zegt Paulus dat alle mensen in Adam gezondigd hebben. Door zijn zondeval heeft Adam alle toekomstige nakomelingen meegenomen. Denk maar even aan een nieuw fototoestel dat je uit de verpakking haalt. Als dit fototoestel meteen daarna valt waardoor er een kras op de lens komt, dan zit er voortaan op álle foto’s vervolgens een kras. Zo worden alle nakomelingen van Adam in zonden ontvangen en geboren. Bij de engelen ligt dat anders. Zij zijn persoonlijke individuen met een eigen, vrije wil. Elke engel heeft dus een individuele keuze gemaakt om wel of niet mee te doen met de duivelse opstand tegen God. Elke engel die vrijwillig een verkeerde keuze heeft gemaakt, is veranderd in een duivel en elke engel die de goede keuze heeft gemaakt, wordt door Christus dus vastgehouden om in die goede keuze te kunnen blijven volharden. 

4. Mag je nadenken over deze vragen? 
De middeleeuwse theoloog Anselmus (1033-1109) heeft ooit gezegd dat geloof zoekt naar inzicht. Tussen het ware geloof en ons verstand is geen tegenstelling, maar een eenheid. Denk aan het gebod van de Heere Jezus, waarin Hij zegt dat wij God ook mogen liefhebben en verheerlijken met ons verstand. De Heere Jezus voegt aan de samenvatting van de wet (Mattheüs 22:37) zelfs heel bewust dit aspect van het liefhebben met ons verstand aan toe. Daarom is het niet verkeerd om na te denken over deze vragen. Tegelijkertijd moeten wij als mensen erkennen dat ons verstand maar heel beperkt is en dat ook blijft. Het schepsel zal nooit de Schepper overtreffen. Er blijven heel veel mysteries waar we maar iets van weten. God is veel te groot om Hem te kunnen begrijpen (Job 36:26).

Mag ik eindigen met de tekst uit Hebreeën 2:16? Daar staat dat Jezus níet de engelen aanneemt, maar wél het zaad van Abraham. Wat betekent deze tekst? De Kanttekeningen zeggen heel mooi dat de Heere Jezus wél onze menselijke natuur heeft aangenomen om ons te kunnen verlossen. Immanuël: God met ons. Gods Zoon is écht mens geworden. Als de Heere Jezus de gevallen duivelen had willen verlossen, had Hij -met eerbied gesproken- de (gevallen) natuur van de engelen kunnen aannemen om hen te kunnen verlossen. Dan had Hij ons mensen ‘gepasseerd’ en overgeslagen. Christus is ons echter in alles gelijk geworden, uitgenomen de zonde, en daarom kunnen wij door Hem volkomen verlost worden van onze zonde. Geloof jij in deze gewillige Zaligmaker en heb jij Hem al lief gekregen? 

Hartelijke groeten, 
Ds. W. J. van den Brink