Geschiedenis van christendom in seculier perspectief

Ik ben begonnen in het boek “De geschiedenis van het christendom” van Diarmaid MacCullogh als onderdeel van een vak dat ik volg. De auteur is echter nogal sceptisch richting het christendom en belicht de geschiedenis vanuit seculier perspectief. Allerlei zaken die voor mij altijd vanzelfsprekend waren worden door hem ter discussie gesteld. Zo brengt hij het evangelie als een verhaal dat door verschillende personen precies zo is verteld dat het goed in hun straatje past, met allerlei daaruit volgende conclusies.

En als het gaat over de vorming van de christelijke kerk beschrijft hij Paulus als iemand die veel invloed had, maar tegelijk een afwijkende boodschap had van de vroegste leiders van de kerk (volgens mij bedoelt hij daarmee de discipelen/apostelen, later heeft hij het namelijk over de kerk van Jacobus in Jeruzalem) en hij stelt dat Paulus "weinig interesse toont in het leven en de leer van de oprichter (Jezus) en zich in plaats daarvan concentreert op het effect van diens dood en opstanding in het kosmische plan van God", en dat Paulus' Christusboodschap, en trouwens ook die van Johannes, afweek van de nadruk die Jezus zelf had gelegd (namelijk de boodschap van het aanstaande Koninkrijk van God, aldus Maccullogh).

Zomaar een korte greep uit zaken die ik las en die mij in verwarring brachten. Wat moet ik hiermee? Ik kan dit niet allemaal zomaar voor waar aannemen, zeker omdat hij op verschillende punten de Bijbel tegenspreekt, maar weet ook niet goed wat ik er dan wel van moet denken. Ik vind het niet erg als dingen schuren, daardoor denk je juist goed na over dingen, maar wil dan wel graag evenwichtig geïnformeerd worden. Graag ontvang ik advies in dezen, en wellicht ook literatuurtips met daarin een goed onderbouwde visie bijvoorbeeld met argumenten voor de historiciteit van de Bijbel, over de vroege kerk en het ontstaan van het christendom (eventueel wetenschappelijk als dat kan, maar niet noodzakelijk).

Beste vraagsteller,

Het genoemde boek geeft in vogelvlucht een overzicht over de geschiedenis van het christendom en vermeldt zeer veel zaken. Het effect van die benadering is dat de auteur veel persoonlijke keuzes maakt zonder een afgewogen discussie. Het perspectief waarmee de auteur naar de gebeurtenissen kijkt, is bij deze opzet van groot belang. Je geeft zelf aan dat MacCullogh een seculier perspectief gebruikt.

Het valt mij op dat de voorbeelden die je noemt, de Bijbel betreffen en niet de latere kerkgeschiedenis. Je noemt de evangeliën, Paulus en Johannes.

De genoemde opvattingen zijn niet nieuw, maar circuleren al eeuwen in wetenschappelijke kringen. Gelukkig dat er heel wat christenen zijn die op deze zaken ingaan en een weerwoord bieden. Als je zoekt, kun je over de genoemde onderwerpen speciale studies vinden.

Je spitst je vraag toe op de historiciteit van de Bijbel en de vroege kerk. Er zijn vroegere en hedendaagse apologeten die hierop ingaan. In het artikel op Christipedia worden heel wat boeken genoemd. Er zijn ook diverse Nederlandstalige apologetische websites, met literatuur en video’s.

Ik laat het bij deze algemene aanduiding. Als je een concrete vraag hebt over een onderwerp kun je een vervolgvraag stellen.

In het algemeen: probeer contact te leggen met christenen die met dezelfde soort kwesties te maken hebben. De genoemde gezichtspunten zijn bepaald niet nieuw en je kunt vragen hoe anderen hiermee omgaan. Christelijke studentenverenigingen kunnen je daarbij helpen. In je persoonlijke opstelling is het gebed van groot belang om Gods leiding te ervaren en wijsheid te ontvangen.

Prof. dr. M. J. Paul