Heere of Here

Soms wordt de naam van God aangeduid met Heere (dubbel e) en soms met Here (enkel e). Waarin zit het verschil en welke weergave is beter? Het valt mij overigens op dat in conservatieve kringen dubbel e wordt geschreven, terwijl in progressievere kringen gewoonlijk slechts een enkele e wordt gebruikt. Is een dergelijk verschil van principieel belang? Graag zou ik hierover uitleg krijgen.

Toen de Bijbel vertaald moest worden in het Nederlands (17e eeuw) stonden onze vaderen voor het probleem hoe zij de Godsnaam moesten weergeven in de Nederlandse taal. In het Hebreeuws schreef men een woord, dat men vanwege een diepgeworteld besef van de heiligheid Gods nooit uitsprak! Stel je voor, dat je het gebod "gij zult de Naam des Heeren uws Gods niet ijdel gebruiken" zou overtreden!

Wanneer de Godsnaam in de Bijbel stond las een rechtgeaarde Jood een heel ander woord, namelijk een plechtig woord, dat zo ongeveer betekende: meneer! Naar iets dergelijks zochten de statenvertalers. En wat hebben ze ervan gemaakt? Heere! Een plechtige aanspraak van een hele hoge mijnheer? Zoiets, ja, maar toch niet helemaal. Want men gebruikte niet de titel Heer. Maar er kwam een stomme 'e' achter! Zoals bij de vrouwelijke uitgangen toendertijd.

Nu zal duidelijk zijn dat achter het woord Heer nooit een vrouwelijke 'e' kan volgen. Toch deed men het bewust wèl! Om zo aan te geven dat voor God een titel gold, die buiten en vooral boven alle taalkundige regels stond!

In de loop van de vorige eeuw is men de unieke aanspraaktitel Heere volgens de regelen der grammatica gaan aanpassen aan het toenmalige Nederlands. Daar kwam Heer te staan bij de moderne christenen. Groepen christenen, die toch die stomme 'e' niet kwijt wilden, maakten er Here van. Zoals bij de spellingswijziging van de jaren 50 in de vorige eeuw "vergeeven" veranderde in "vergeven".

Zelf pleit ik ervoor om die ouderwetse titel, die zich in geen enkel normaal grammaticaal systeem vangen laat, die unieke titel voor God maar te laten staan. God ìs immers uniek!

Met een hartelijke groet,

Ds. M. Baan, Nijkerk