GBS-herziening van de Statenvertaling

Wanneer verwacht u de herziening van de tekst van de Statenvertaling af te ronden? Ik meen dat de eerste verzoeken daartoe al gedaan zijn in 2010, mogelijk ook al eerder. Ik vraag me daarbij af wat het nut is van (het aanhouden van) een verklarende woordenlijst (net als in de BMU). Mensen zijn dan toch aangewezen op het synoniem of de verklaring, waarom dan niet meteen in de tekst verwerken? En daarbij, komt er ook een herziening (vervangen van naamvallen en moeilijke woorden) van de kanttekeningen?

Van tijd tot tijd ontvangt de GBS de vraag om verouderde woorden te onderzoeken en waar mogelijk te vervangen door passende synoniemen. Kerken, scholen en particulieren lopen er namelijk tegenaan dat dergelijke woorden bij de jongere generaties onnodig vragen oproepen. In opdracht van het bestuur startte onze tekstcommissie met het gevraagde onderzoek. Zij nam in eerste instantie de verklarende woordenlijst onder de loep en formuleerde daarbij synoniemvoorstellen. Zij betrok in haar onderzoek de grondtekst, kanttekeningen, lexica, commentaren en andere bijbelvertalingen. Ook eerder geschreven synoniemvoorstellen van de hand van onze oud-directeur de heer L. M. P. Scholten werden geraadpleegd. De tekstcommissie breidde haar onderzoek gaandeweg uit aan de hand van de ‘Concordantie’ van Abraham Trommius, en is daar ook momenteel mee doende.

De tekstcommissie vergadert heel regelmatig. Ze gaat op een voortvarende, maar tegelijk ook voorzichtige, terughoudende manier te werk. Dit project vereist grote nauwkeurigheid. We zijn immers bezig met de tekst van de Bijbel. Dan mag er geen sprake zijn van haastwerk of slordigheid. Ons bestuur heeft nog geen besluit genomen over de manier waarop we de synoniemen in onze uitgaven gaan verwerken: rechtstreeks in de tekst of in de marge. Een weergave in de marge is onzes inziens wel degelijk nuttig, alleen al in gevallen waar een volstrekt synoniem niet voorhanden is en de betekenis van het betreffende woord zo toch verduidelijkt kan worden. 

Aanpassing van de kanttekening is vooralsnog niet aan de orde. Overigens richt het tekstcommissie-onderzoek met betrekking tot de bijbeltekst zich níet op oude naamvalsuitgangen of de zinsbouw in de Statenvertaling. De naamvals-n kan onmogelijk gemist worden, omdat dan tientallen teksten (bijv. Joh. 21:20. 1 Kor. 3:17. 2 Kor. 10:18) onduidelijk zouden worden of opnieuw zouden moeten worden geformuleerd. Dat de Statenvertaling als moeilijk ervaren wordt, heeft vooral te maken met de soms ingewikkelde zinsbouw en moeilijke taalkundige constructies. Deze zijn echter inherent aan de vertaalmethodiek van de Statenvertalers, die de GBS zoveel mogelijk wil honoreren.

Met vriendelijke groet,
Ds. A. van Heteren, secretaris GBS