Verschillende betekenissen van "Amen"

Aan iemand van de Herziene Statenvertaling. Bij het bestuderen van de Bijbel maak ik gebruik van meerdere vertalingen. De Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling zijn bij mij favoriet, omdat deze vertaling de grondtekst goed benaderen, want ik maak ook gebruik van middelen om te kunnen kijken wat er in de grondtekst staat. Zo viel mij op dat, in navolging van de Statenvertaling, de Herziene Statenvertaling het woord "voorwaar" gebruikt. Zoals in Joh. 6:53, maar ook op vele andere plaatsen. Kunt u mij vertellen waarom dit woord? In het Grieks staat er het Hebreeuwse woord "amen". Waarom dan niet "amen" gebruiken in plaats van "voorwaar"?

Dat had inderdaad gekund. Aan de andere kant moeten we ons afvragen of we de betekenis van het woord zo recht hadden gedaan. 

In de eerste plaats moeten we ons realiseren dat het woord “amen” een Hebreeuws woord is, dat zowel in het Oude als het Nieuwe Testament voorkomt. In het Nieuwe Testament is het dus in feite een leenwoord, dat blijkbaar zo breed bekend was dat het zonder problemen in de Griekse tekst gebruikt kon worden.

Het probleem is dat “amen” in het Nederlands voornamelijk het woordje aan het einde van een gebed of van een preek aanduidt. Ik vraag me af hoeveel mensen weten wat het echt betekent. Binnen de kerk valt dat misschien nog mee, maar voor mensen buiten de kerk zal dit nog ongetwijfeld moeilijker liggen. Er is een verhaal bekend van een meisje dat vertelde dat “amen” voor haar betekende dat de preek voorbij was en dat ze weer naar huis mocht! Maar hoeveel mensen zijn zich bewust van de uitleg van de Heidelbergse Catechismus dat het in feite een geloofsuiting is? Dat we vast geloven dat de Heere onze gebeden verhoren wil?

Verder zijn er in bepaalde groepen mensen die het woord “amen” gebruiken om aan te geven dat ze het ergens mee eens zijn. Ook in dat geval zullen er ongetwijfeld mensen zijn die zich niet echt bewust zijn van de betekenis en zullen er ongetwijfeld mensen zijn die het als een stopwoord gebruiken.

Ik denk dat de Statenvertalers er goed aan gedaan hebben om te proberen het woord “amen” te vertalen. Temeer vanwege het feit dat de Heere het vaak op een heel andere manier gebruikt. Het is bij Hem niet het antwoord op een vraag maar veeleer iets dat voorafgaat aan een nieuwe uitspraak. Op deze wijze is het onmogelijk geworden voor de lezer om een eigen interpretatie te geven aan het woord, waar worden we telkens weer geconfronteerd met de ernst van Jezus’ woorden.

Hartelijke groet,
Reinier de Blois