Huwelijk neef en nicht

Mag je in een behoudende Ger. Gem. kerk als neef en nicht met elkaar trouwen?

Beste vragensteller,

Je stelt de vraag of je in de Gereformeerde Gemeente als neef en nicht met elkaar mag trouwen. Hierachter zit waarschijnlijk de vraag of een dergelijk huwelijk kerkelijk bevestigd zou kunnen worden.

Kerkrechtelijk gezien zal een kerkenraad zich ondermeer oriënteren op wat de overheid in het burgerlijke recht hierover zegt. Als een dergelijk huwelijk uit het oogpunt van burgerlijk recht niet is toegestaan, ligt het voor de hand dat de kerk deze lijn volgt.

In Nederland is het niet verboden om als neef en nicht met elkaar te trouwen, hoewel dit niet altijd zo is geweest. Volle neven en nichten worden vanuit het Burgerlijk Wetboek beschouwd als verwanten in de vierde graad. In een dergelijke situatie is een huwelijk in beginsel toegestaan. De laatste jaren gaan er overigens stemmen op om de wetgeving op dit punt te veranderen, in het regeerakkoord van het kabinet Rutte II worden hieromtrent ook voornemens uitgesproken. Er zijn andere landen waar een neef-nicht huwelijk wel verboden is. Kerkrechtelijk is het vanzelf ook van belang wat de Bijbel hierover zegt. In de Bijbel kunnen we geen directe bepalingen vinden waaruit blijkt dat een dergelijk huwelijk in Israël verboden was.

Wat betreft de Gereformeerde Gemeenten verwijs ik naar wat wijlen ds. K. De Gier hierover opmerkt in zijn Toelichting op de Dordtse Kerkorde: “De kerk heeft altijd de stelregel gevolgd zich te voegen naar de beslissingen van de overheid, zoveel als mogelijk is en behoudens de vrijheid van eigen beslissing over de kerkelijke bevestiging. (…) Ook zijn er de gevallen van te nauwe bloedverwant¬schap. Ook hierin heeft de protestantse kerk zich aangesloten bij de bepalingen van de burgerlijke overheid. (…) Het huwelijk van neef en nicht is geoorloofd.” [Zie het genoemde werk onder artikel 70 van de Dortse Kerkorde, huwelijksbepalingen.]

Als iets dergelijks speelt, is mijn advies om dit te bespreken met de plaatselijke kerkenraad. Deze kan zich dan van de concrete situatie een oordeel vormen. Ook adviseer ik je om je goed medisch te laten voorlichten over mogelijke gezondheidsrisico’s voor kinderen die uit een dergelijk huwelijk geboren worden, dit in verband met een verhoogde kans op aangeboren afwijkingen als gevolg van verwantschap. Het is je verantwoordelijkheid hierin een zorgvuldige ethische afweging te maken.

M. M. Van Winkelen