Bijbeluitleg door getallensymboliek en getalswaarde van letters

Ds. H. D. Rietveld / 6 reacties

02-04-2021, 16:11

Vraag

Kan iemand uitleggen wat een bijbels verantwoorde methode is om gematria toe te passen in de bijbeluitleg? Wat zijn daarvoor de goede kaders?

Antwoord

Gematria is een uit het grieks overgenomen woord, dat door de rabbijnen werd gebruikt voor de leer van het getal in het algemeen maar in het bijzonder voor de getalwaarde van letters, die een tweede mystieke betekenis aan een woord kan geven. Daar in het Hebreeuws een getal, indien niet voluit geschreven, aangeduid wordt met de letters van het alfabet, kan van ieder getal een woord en van ieder woord een getal afgeleid worden. Volgens Gen. 14:14 trok Abram met 318 knechten uit om Lot te bevrijden. Een midrasj zegt dat hiermee zijn knecht Eliëzer bedoeld is, daar de getalwaarde van deze naam door optelling van die der letters ook 3 18 bedraagt. In de kring van de Kabbala heeft dit spel met getalwaarden tot diepzinnige speculaties geleid. Het spreekt vanzelf dat de hieruit getrokken conclusies zich aan wetenschappelijke controle onttrekken.

Uit de vraagstelling maak ik op dat de vraagsteller zelf ook wel beseft dat we niet “op hol moeten slaan” wanneer we met getallensymboliek te maken hebben. Ik denk zelf dat we heel voorzichtig moeten zijn want er kunnen veel conclusies worden getrokken die totaal fantasie zijn. 

De eerste stelregel is natuurlijk dat we veilig gaan wanneer de Bijbeltekst zelf uitleg geeft over een getal. Bijv. 666 in Openbaring 13:18 als het getal van een mens. Dat wil zeggen: menselijke macht en vermogen. Bekend is de symboliek van het getal 7 (volheid)  en 10 (idem) of 12 (Israël). Zo bestaat er ook allegorese als uitlegging van een zinnebeeldige betekenis (zie bijv. Gal. 4:24 v - de berg Sinaï i.v.m. Hagar de slavin). Paulus en de andere Nieuwtestamentische schrijvers maakten namelijk gebruik van een bepaalde rabbijnse uitlegging.

Anders wordt het wanneer we de letters van Hebreeuwse of Griekse woorden als samengestelde getalswaarden lezen. Deze gematria is al oud en wordt in de rabbijnse traditie toegepast, maar was ook al bekend bij de oude Grieken en Romeinen. Deze manier van lezen is vanzelf voortgekomen uit het gebruik van letters als getallen. Er waren eerst namelijk geen cijfers als schrifttekens. Men gebruikte letters om hoeveelheden aan te duiden, te beginnen bij de alpha, de eerste letter van het Griekse alfabet. 

Maar door de getalswaarde van de letters van een woord op te tellen kon men ook een diepere of althans niet voor het oog meteen duidelijke betekenis aan een tekst geven (of inlezen). Soms met frappante inzichten, (bijv. dat de getalswaarde van het Hebr. woord Messias (358) dezelfde is als van het Hebr. woord slang.) zodat wie eenmaal op dat spoor zit er vaak door wordt bevangen. 

Het lijkt me toch toe dat we er voorzichtig mee moeten zijn. Zoals we dat ook behoren te wezen wanneer de Bijbelse profetieën proberen te verstaan. In de rabbijnse traditie is bijvoorbeeld gezegd dat men de profeten niet moet bestuderen voordat men veertig jaar is. Anders krijg je teveel wilde, onrijpe fantasieën!  In de gematria kunnen fantastische dingen worden gevonden die met stelligheid worden doorverteld: dit is de waarheid! Nu bijv. weer ten aanzien van het coronavirus.

Ik denk dat het hele Nieuwe Testament eigenlijk het kader is waarin we de hele gematria zullen moeten hanteren. Luther zou zeggen: als het maar om Christus gaat (Zie Luk. 24:27, waar Christus aan de Emmaüsgangers uitlegt wat er vanaf Mozes en al de profeten over Hem geschreven is). Dat vraagt om ootmoedigheid en voorzichtigheid. Laat de tekst maar ‘gewoon’ voor zichzelf spreken zonder dubbele bodem of geheime getalsleer. Prof. Wisse, een bekende predikant voor de oorlog zei al over het vergeestelijken van Bijbelteksten: de Schrift is al geestelijk genoeg!

Ds. H. D. Rietveld

Ds. H. D. Rietveld

Ds. H. D. Rietveld

  • Geboortedatum:
    06-11-1947
  • Kerkelijke gezindte:
    Christelijk Gereformeerd
  • Woon/standplaats:
    Nijkerk
  • Status:
    Actief
  • Bijzonderheden:

    emeritus

Tags in dit artikel:

getallen
6 reacties
rJWK
03-04-2021 / 21:36
Zeer eens met ds. Rietveld.

In getallen in de Bijbel zit veel symboliek, maar geen verborgen boodschap. Dat is een groot verschil. Dus het lijkt mij dan ook niet bijbels om gematria te gebruiken.

Tevens is gematria pas in de 12de eeuw bedacht door een Joodse sekte (de kabbala), dus ruim na het ontstaan van de Bijbel. Dus je moet het sowieso met terugwerkende kracht toepassen op de Bijbel vanuit een sekte die Jezus als Verlosser afwijst, en dat lijkt mij al verdacht genoeg. De Schrift legt namelijk zichzelf uit. Als gematria echt een element van waarheid had, dan had God het wel in Zijn Woord geopenbaard. Zeker in deze tijd is dat belangrijk om vast te houden.
rJWK
03-04-2021 / 21:44
Kleine correctie op mijn vorige reactie: gematria is veel ouder (ontstaan ver voor de christelijke jaartelling). Maar heeft zijn oorsprong in heidense culturen (Babylonië/Assyrië).
Rembrand
04-04-2021 / 18:13
Ik snap dat voorzichtigheid geboden is bij mystieke zaken als Kabbala. Na het lezen zag ik de volgende dag iets opmerkelijks. Ik parkeerde mijn ebike en zag dat de kilometerteller op 777.7 stond. Ik ben nuchter genoeg om dit te duiden als toeval, maar toch........
Naturel
05-04-2021 / 09:34
Jaap dieleman heeft er een boek over geschreven
"De symboliek van het getal 7 "
Weet niet zo goed wat ik er van moet denken, van dat boek niet en van hem niet
Omega
06-04-2021 / 08:37
@Rembrand Ik had met Ruzzle even geleden 666 punten in de eerste ronde, de laagste score ooit. Je begrijpt dat ik nu al maanden geen oog meer dicht doe ;-)
Rembrand
06-04-2021 / 16:52
Ik ken Ruzzle niet, maar een gewaarschuwd mens telt voor twee. Bedankt ;)
Je kunt op dit bericht reageren. Klik hier om in te loggen.

Terug in de tijd

Aan een reformatorische predikant. In de reformatorische wereld zijn de kerken totaal geen afspiegeling van de gemeenten...
4 reacties
02-04-2012
Mijn man en ik vragen ons af of het verstandig is om in deze tijd nog zwanger te raken of toch extra voorzichtig te zijn...
2 reacties
03-04-2018
Ik werk als leerling-verpleegkundige in een ziekenhuis. Op onze afdeling wordt regelmatig een DNR-beleid (niet reanimere...
geen reacties
02-04-2004
website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis
design website door design website by Mooimerk
hosting website door hosting website by STH Automatisering