Heen en weer geslingerd in geloof

Dr. C. A. van der Sluijs / 3 reacties

15-08-2018, 13:51

Vraag

Voordat ik mijn vragen stel zal ik eerst wat belangrijke informatie geven. Ik ben een jongen van begin de twintig die christelijk is opgevoed. Sinds enkele jaren heb ik last van twijfels aan de waarheid van het christelijk geloof. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat ik studeer in een seculiere omgeving. Toen ik vanwege mijn twijfels op onderzoek uitging, ontdekte ik gelukkig dat er veel goede apologetiek is die laat zien dat het christelijk geloof niet totaal uit de lucht gegrepen is, dat er zelfs heel redelijke argumenten voor zijn. Hierdoor ben ik nu beter in staat om de twijfels te onderdrukken en te vertrouwen dat God bestaat en de Bijbel waar is.

Waar ik tijdens de zoektocht ook achter ben gekomen is, dat het niet mogelijk is om het geloof enkel en alleen te laten afhangen van rationele redeneringen, maar dat het ook nodig is dat God Zichzelf openbaart. Ik ervaar ook regelmatig dat Hij dit doet, vooral doordat Hij spreekt door Zijn Woord. Hiermee bedoel ik dat ik bijvoorbeeld op teksten stuit die precies passen bij de situatie waar ik op dat moment in zit of bij de vragen waar ik op dat moment mee loop. Ook merk ik dat aanhoudend gebed helpt in de strijd tegen twijfels of zonden.

Ondanks alle goede argumenten, is er nog steeds een aantal dingen waar ik regelmatig tegenaan loop of nog vragen over heb. Het eerste wat ik wil vragen is het volgende: in het christelijk geloof is het nodig om te geloven dat er niet alleen een stoffelijke maar ook een geestelijke wereld is (in vaktermen: het is nodig om dualist te zijn, ofwel te geloven dat de mens niet alleen maar uit materie/stof bestaat, maar ook een ziel/geest heeft). Waar ik mee zit is het feit dat het lijkt alsof het gedrag van mensen volledig afhankelijk is van processen in hun hersenen. Om een voorbeeld te noemen: als iemand een tumor in de hersenen heeft die de hersenen in verdrukking brengt, kan het gedrag en karakter van diegene volledig veranderen hierdoor. Een ander voorbeeld is de verschijnselen die optreden als iemand dement wordt. Dan kan het zelfs gebeuren dat diegene zich nog maar nauwelijks bewust is van alles. Hierdoor lijkt het alsof iemands karakter en gedrag, wat naar mijn idee typisch dingen zijn die bij de geest horen, puur wordt bepaald door stoffelijke processen. Mijn vraag is hoe het mogelijk is om binnen deze feiten toch het concept van een ziel/geest in te passen. En hoe weten we, gezien het feit dat zware aantasting van de hersenen iemand bijvoorbeeld (geestelijk) gehandicapt kan maken, of er dan na de hersendood wel een ziel is die blijft leven?

Hieraan verbonden een andere vraag: In hoeverre kunnen mensen eigenlijk verantwoordelijk gesteld worden voor hun gedrag als dit blijkbaar wordt veroorzaakt door processen in de hersenen? Als iemand zich agressief gedraagt en dit komt bijvoorbeeld door traumatische ervaringen in het verleden of door een hersentumor, dan lijkt het alsof diegene daar weinig aan kan doen doordat dit factoren zijn waar hij/zij geen invloed op heeft. Houdt God zo iemand toch verantwoordelijk voor dit gedrag?

Naast deze vrij technische vragen zit ik ook nog ergens anders mee. Zoals ik al zei, weet ik dat het nodig is dat God Zichzelf openbaart en merk ik ook dat Hij dit wil doen. Het gebeurt echter vaak dat ik dan achteraf me afvraag of het niet allemaal inbeelding is, of dat het niet gewoon toeval is. Het kan ook tijdens het bidden soms lijken alsof Hij oneindig ver weg is en dan vraag ik me opeens af of er wel Iemand is Die het hoort of dat het hele geloof en dergelijke misschien alleen maar iets psychisch is. Mijn vraag is: hoe moet ik met deze gedachten omgaan en hoe kan ik hier tegen strijden?

En dan nog het volgende: wat mijn twijfels soms ook kan aanjagen is het leerstuk van de hel. Het is mij heel duidelijk geworden dat er een diep kwaad in de mensen (inclusief mijzelf) huist en dat het nodig is dat er ook rechtvaardigheid is. Alleen, de gedachte dat er vele mensen zullen zijn die voor eeuwig in een hopeloze staat van ellende zullen zijn en nooit meer een lichtpuntje hebben, maakt me soms zo somber dat het me op zo’n moment heel erg laat twijfelen. Mijn vraag is opnieuw: hoe moet ik met deze gedachten omgaan en hoe kan ik dit overgeven?

Verder wil ik graag nog zeggen dat het niet alleen kommer en kwel is (zoals misschien lijkt uit bovenstaand verhaal), omdat ik ook regelmatig wegzink van verwondering hoe het toch mogelijk is dat de eeuwige God Zijn eigen Zoon gezonden tot een Verzoening voor de zonden (1 Joh. 4:10) en dat hij mensen die dood zijn in misdaden en zonden zo liefheeft dat Hij ze levend maakt met Christus (Efeze 2:1). Zoals u begrijpt kan ik soms dus nogal heen en weer geslingerd worden, omdat het ’t ene moment zó is, en het andere moment ik me weer kan afvragen of het überhaupt waar is.

Het is een lang verhaal geworden met moeilijke vragen, maar ik hoop dat er toch iemand is die me wat verder kan helpen en wat antwoorden kan geven.

Antwoord

Beste vriend, alle ingrediënten voor het antwoord op je vraag zijn in je vraag zelf al aanwezig. Ik versta al je vragen en doorleef ze met jou. Anders gezegd: je vragen zijn antwoorden. Ik beklemtoon de eenheid van ziel en lichaam. Het uit elkaar halen is heidens, want dat behoort tot het Griekse denken. Dan is de ziel de gevangene van het lichaam. Dit kom je helaas ook nog tegen bij Calvijn en John Knox (bij hem is het lichaam een maden-zak waarin de ziel gevangen zit). Deze filosofie is onbijbels. Zeker in de Psalmen is er sprake van een sterke eenheid van ziel en lichaam (“Mijn ziel en lichaam hijgen en dorsten naar U...” Ps 63:1). De Reformatie onderstreepte dit in Heid. Cat. Zondag 1: “dat ik naar lichaam en ziel het eigendom ben van mijn getrouwe Zaligmaker.” Daar gaat het lichaam zelfs voorop. De ziel is in de Bijbel ons ‘ik’ dan wel onze eigenlijke identiteit. Die identiteit is voor een christen in leven en sterven Christus zelf (vgl. Gal. 2:20: “Ik leef, maar niet meer ik, maar Christus leeft in mij”). Die identiteit ligt vast in Hem die gisteren, vandaag en morgen Dezelfde is (vgl. Hebr. 13:8). Ziekte of degeneratie en dementie verhinderen dit niet. Dementerenden of zieken hebben vaak hun ‘heldere ogenblikken’.

Wij gebruiken het woord ‘zielig’ als lichaam en ziel  niet harmonisch functioneren. Bij het sterven gebeurt er dan ook iets wat eigenlijk niet kan: de ziel wordt van het lichaam gescheiden of het lichaam van de ziel. Daarom zijn de dood en het sterven onnatuurlijk. Als gevolg van de zonde, die ook onnatuurlijk is. Het is van den beginne alzo niet geweest (paradijs). Omdat lichaam en ziel eigenlijk niet gescheiden kunnen zijn, moet er een opstanding zijn in de Dag van het oordeel. Dan zullen we naar lichaam en ziel zalig of rampzalig zijn. Het niet gescheiden kunnen zijn van lichaam en ziel is ons geopenbaard in de opstanding van Christus. Onze identiteit in Christus uit genade is een voorproef daarvan.

God doet zich kennen in Zijn Zelfopenbaring door Woord en Geest, zoals jezelf beaamt. En altijd binnen het wonder en de verwondering, zoals je ook zelf aangeeft of belijdt. Daarbij is de rampzaligheid de tegenpool van de eeuwige gelukzaligheid. Zo gezien zal het een wonder zijn als ik zalig word. En ook dit behoort tot de dimensies van de verwondering. Kom daar vooral niet bovenuit, want geestelijk leven is leven van genade tot genade.

Jouw probleem is dat je hier op aarde wilt zijn als in de hemel. Maar dit kan niet, zolang we nog in het strijdperk van dit leven zijn. Het is al heel wat als ons leven hier en nu gedragen wordt door het hemelleven van straks. Dat verstond Asaf (vgl. Psalm 73:28) te midden van de moeiten en de vele vragen van en in het leven: “het is mij goed nabij God te zijn.” Daarom is het ook goed dat de dingen vast komen te liggen in je leven in de verzoening door voldoening. Daar komt de hemel op aarde en de aarde in de hemel.

Sjalom!
Ds. C. A. van der Sluijs

Dr. C. A. van der Sluijs

Dr. C. A. van der Sluijs

  • Geboortedatum:
    14-09-1942
  • Kerkelijke gezindte:
    PKN (Hervormd)
  • Woon/standplaats:
    Veenendaal
  • Status:
    Actief

Tags in dit artikel:

geloofstwijfel
3 reacties
abcd
16-08-2018 / 11:00
Deze vragen lijken behoorlijk veel op die waar ik een paar jaar geleden zelf mee liep. Wat ik je zou willen meegeven: blijf je oog op Jezus gericht houden en je oefenen in verwondering.
Op niet alle vragen heb ik nu pasklare antwoorden, maar heb wel genoeg van Gods awesomeness gezien om daar over heen te stappen. En verschillende inzichten opgedaan die mogelijk in de richting van een antwoord wijzen.

Wat het dualisme betreft: de Bijbel gaat er idd vanuit dat de ziel het menselijk wezen als geheel markeert (bijv Gen 2:7, zou je miss een scheppingsorde kunnen noemen), die soms onderscheiden wordt van het lichaam (Matt 10:28). (Hiervoor dank aan John Pipers boek ''Gebruik je verstand'', dat misschien voor jou ook wel wat interessante dingen bevat.)
Elbert Geuze, neuropsycholoog aan het UMC Utrecht, neemt dit ook mee in zijn visie waarin hij niet van dualisme, maar van dualiteit uitgaat. Toevallig een keer gelezen in de krant, wat zijn visie precies inhoudt is mij niet helemaal helder.

Een manier om naar zondig gedrag als gevolg van hersenschade te kijken, is het volgende: de neiging om aan een bepaald gedrag toe te geven is hoger/de drempel is lager, maar dat wil nog niet zeggen dat het toegeven daaraan dan niet zondig is.
Een andere mogelijkheid: de biologie neemt het op dat moment gewoon over. Net zoals je bij spierspasmen dingen ''doet'' die je niet zelf initieert.
Ik denk dat beide visies in sommige gevallen wel waar zijn. En misschien zijn er nog wel meer opties.
Blijkbaar is het ook nog mogelijk dat zaken die biologisch verklaart kunnen worden toch een geestelijke dimensie hebben (zie bijv de maanzieke jongen in Matt 17, mogelijk ook kromgebogen vrouw in Luk 13).

Gods Zelfopenbaring gaat er volgens mij vooral over dat je Christus (en Zijn heerlijkheid) met persoonlijke relevantie in de Schriften gaat zien. (zie ook Joh 14:9) Mag je ook om vragen bij het Bijbellezen.
En ja, we kunnen ons zelf ook ontzettend goed voor de gek houden. Dus met teksten die je krijgt, mag je ook best nuchter om gaan. ''God, wat bedoelt U hier mee te zeggen, voor de originele ontvangers en voor ons vandaag de dag, en mij in deze situatie?'' Als het van God is, zal het wel vrucht dragen.

De hel: tja, lastig. Ikzelf kan er best nuchter (te nuchter misschien?) mee omgaan, anderzijds voel ik me ook wel gedrongen Gods liefde in Jezus met de mensen te delen, en zijn er best veel mensen voor wie ik bid. Leg ook maar voor God neer. En bid dat jij zelf voor je omgeving ook een middel mag zijn waardoor anderen hun eeuwigheid in Gods heerlijkheid mogen doorbrengen.

Oja, wat je schrijft over ''twijfels onderdrukken'': soms zijn ze de tijd en moeite van het zorgvuldig overdenken idd niet waard, maar wees er niet bang voor ze voor Gods aangezicht te brengen en daar eerlijk te overdenken.

Lang verhaal, hoop dat je er wat aan hebt. :)
Gods zegen!

abcd
Sammie2016
18-08-2018 / 07:52
Ja, de mens is lichaam en geest. Dat is geen dualisme maar zo heeft God ons geschapen.
In Gen 2:7 staat dat God Adam heeft geschapen uit stof van de aarde (of elementen van de aarde; dat is ook wetenschappelijk bewezen).
Daarna blies God Zijn levensadem in Adams longen en toen pas begon hij te leven...
(herziene Statenvertaling) Gen 2:7 toen vormde de HEERE God de mens uit het stof van de aardbodem en blies de levensadem in zijn neusgaten; zo werd de mens tot een levend wezen.

Deze tekst laat duidelijk zien dat een mens zowel stoffelijk is en ook een geest bezit.
De apostel Paulus maakt dit ook duidelijk in 1Kor 2:14-15 ......
Een fysiek mens aanvaardt de dingen van de geest van God niet, want voor hem zijn ze dwaasheid. Hij kan ze ook niet te weten komen, omdat ze geestelijk moeten worden onderzocht. 15 Maar de geestelijke mens onderzoekt alle dingen...

Mijn schoonvader heeft hersentumoren, die kunnen niet worden verwijderd dus therapie.
Klopt hij is veranderd, soms is hij bozig omdat hij dingen niet meer kan of gedachten niet goed kan formuleren.
Maar over het algemeen is hij helder en goed bij kennis.

Ziekte kan een mens veranderen, ik ben het met je eens dat zieke mensen soms niet verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor hun daden.
Maar agressiviteit kan ernstige vormen aannemen zodat zo'n persoon opgenomen moeten worden.
Zoals een kennis die een bedreiging vormt voor zijn vrouw omdat hij een vergevorderde stadium van dementie is.

We kunnen alleen maar wachten op onze Schepper, Jahweh, om ziekte en dood uit te bannen. Hij heeft het beloof d in Zijn Woord en Hij zal het ook doen.
Jes 33:24 .... 24 En geen inwoner zal zeggen: ‘Ik ben ziek.’
De bewoners van het land zullen vergeving krijgen voor hun zonden.

Openb 21:4 ...Hij (God) zal elke traan uit hun ogen wissen. De dood zal er niet meer zijn. Er zal geen rouw, geen gehuil en geen pijn meer zijn. De dingen van vroeger zijn voorbij.’
CorsdeKort
20-08-2018 / 23:53
wellicht helpt dit filmpje (met Arjan Baan) je:
https://www.youtube.com/watch?v=g6crrteM3Pg

Terug in de tijd

Pas kwam ik tegen dat als je lang haar hebt als vrouw je eigenlijk geen hoed op hoeft te hebben. Waarom hebben sommige k...
geen reacties
14-08-2005
Mijn relatie met mijn moeder is niet zo goed. Mijn moeder is veel depressief geweest, gelukkig gaat het tegenwoordig bet...
geen reacties
14-08-2008
In de prediking binnen de gereformeerde gezindte wordt vaak gezegd dat er iets moet gebeuren in het leven van een mens, ...
geen reacties
14-08-2019
website-ontwikkeling door webdevelopment by Accendis
design website door design website by Mooimerk
hosting website door hosting website by STH Automatisering