De achtergrond van de straf voor Eva

Al enige tijd vraag ik me af wat de achtergrond is van de straf voor Eva (en daarmee de vrouwen) van het “met smart kinderen baren.” Waarom wordt de mens juist hierin gestraft? Staat dit misschien ook in verband met de tekst: “Doch zij zal zalig worden in kinderen te baren, zo zij blijft in het geloof, en liefde, en heiligmaking, met matigheid”?

1. Voor de verleiding en de val in zonde waren door God de eerste twee mensen twee dingen als levensdoel gesteld: vruchtbaar te zijn, een mensengeslacht te worden (Genesis 1:28), en de gewassen op aarde te verzorgen tot voedsel (Genesis 2:15). In die twee dingen zouden ze vreugde en genoegen vinden en hun dankbaarheid aan de Schepper tonen. Na de val in zonde blijven die twee opdrachten, maar zijn niet meer pure vreugde en genot. De vrouw (Eva en haar dochters) draagt en baart kinderen, maar het brengt  pijn en zwarigheid mee. De man (Adam en zijn mannelijk nageslacht) blijft de aarde bewerken en de oogst verzamelen, maar het kost hem moeite en zweet. Hetzelfde woord “zwarigheid” wordt hier gebruikt. Op deze wijze zal zowel de man als de vrouw, elk in hun eigen situatie en in hun eigen taak, de gevolgen van de zondeval met zich blijven meedragen en ervaren. 

2. In de eerste brief van Paulus aan Timotheüs (2:15) treffen we echter een andere invalshoek aan. Paulus schrijft hier over de vrouw als de verleide verleidster. Door de satan verleid heeft ze haar man overgehaald en meegesleurd in de zonde. Voor de satan die verleidde is geen genade. Dat is duidelijk. Is er voor de vrouw die ook verleidde wel genade? Ja, zegt Paulus. Wanneer vrouwen vertrouwen op Gods genade en dat tonen door liefde en heiliging met bezonnenheid, dan kunnen zij net als de man zalig worden. En de plaats van vrouwen in Gods plan met de wereld en de mensheid, op weg naar het nieuwe Koninkrijk, blijft ook. Zij zullen kinderen krijgen en zo zorgen dat steeds nieuw geslachten God zullen loven en dienen. Paulus wil hier dus het misverstand wegnemen dat, hoewel in het huwelijk de mannen een leidende rol hebben, voor God de mannen meerderwaardig zouden zijn.

3. Tussen de twee in de vraag genoemde teksten zit dus geen tegenstelling, ook heft Paulus niet op wat door Mozes is beschreven. Wel gaat Paulus in zijn brief in tegen de vaak cultureel bepaalde gedachte dat vrouwen toch wat minder waardig zouden zijn.

Ds. J. J. Tigchelaar