Balsem in Gilead

Gedurende de afgelopen weken is bij ons in de kerk de uitspraak "balsem in Gilead" een paar keer gevallen. Ik weet dat deze uitspraak o.a. te vinden is in Jeremia 8:22, maar dit lijkt me meer een uitspraak die niet zomaar uit zijn context te halen is. Wat bedoelde Jeremia precies met deze uitspraak en wat is de reden dat deze tegenwoordig buiten zijn context genoemd wordt?

Aangezien ik het verband waarin deze woorden gebruikt werden, niet ken, is het ook moeilijk een antwoord te geven op de gestelde vraag.

Uit verschillende teksten (o.a. Gen. 37:25, Jer. 8:22, Jer. 46:11) blijkt dat het gebergte Gilead bekend was om zijn specerijen en geneeskrachtige balsem. Jozef wordt verkocht aan een gezelschap Ismaelieten die uit Gilead kwamen en o.a. balsem naar Egypte brachten.
 
In Jeremia 8 (en het begin van hoofdstuk 9) lezen we de klacht van de profeet over de onbekeerlijkheid van Israel. Ze wenden zich steeds weer  tot de afgoden. Zo wordt de balsem uit Gilead als voorbeeld gebruikt ter genezing en wordt het door de profeet ook geestelijk verstaan: ze hebben de geestelijke middelen veracht en niet naar de woorden van de profeten geluisterd (kanttek. SV). Zo kunnen deze woorden bedoeld zijn in een preek om heen te wijzen naar de Heere Jezus Christus. Dan zijn deze woorden niet zozeer uit hun verband gerukt, maar wordt het beeld van de geneeskrachtige balsem uit Gilead gebruikt om aan te geven dat er genezing voor de ziel is te vinden bij de Heelmeester Christus.

Ds. W. C. Meeuse