De kerk alhier

Bij het dopen en belijdenis doen wordt gevraagd: Of gij deze leer voor de waarachtige leer houdt, die in deze kerk alhier geleerd wordt, de goede leer te zijn .Wat wordt er nu precies bedoelt met “de kerk alhier”? Is dat nu de landelijke kerk of de plaatselijke gemeente?

In deze vraag ga je uit van een verschil tussen de leer van de landelijke kerk en de plaatselijke gemeente. Oorspronkelijk, in de tijd van de reformatie en bij de opstelling van de formulieren, speelde dit verschil niet. Men ging uit de de leer zoals die in de belijdenisgeschriften was verwoord. Natuurlijk kwamen er ook toen al wel accentverschillen voor, maar niet zo groot als dat nu in sommige kerken het geval is. Met “de kerk alhier” (in sommige versies van het doopsformulier worden deze woorden zelfs weggelaten) wordt allereerst gedacht aan de plaatselijke kerk/gemeente. Maar hier mag dus geen tegenstelling gezien worden met de landelijke kerk, eenvoudig omdat die tegenstelling er niet was, en dus ook niet in een eventuele tegenstelling tussen landelijke kerk en plaatselijke gemeente werd gedacht.

Dit betekent dat we de tegenstelling die er nu wel kan zijn niet mogen teruglezen in deze vraag. Dat er een tegenstelling kan zijn tussen de landelijke kerk en de plaatselijke gemeente is een ingrijpend probleem.

Wel zou ik zeggen: wat er in de plaatselijke gemeente wordt geleerd is van het allergrootste belang. Want in de erediensten van de plaatselijke gemeente komt de gemeente samen. Daar worden we onderwezen in de Schrift. Daarom mogen we dankbaar zijn dat er in veel plaatselijke gemeenten het Woord van God recht wordt bediend, zelfs als de landelijke kerk het er in feite (niet qua officiële opvatting, maar in de verkondiging van het Woord) bij laat zitten. Mocht je vraag daarmee te maken hebben: b.v. kunnen we een kind laten dopen in een kerk die als kerk niet meer verkondigt wat ze wel belijdt te geloven, dan zou ik zeggen: wees dankbaar als dit (de zuivere verkondiging) in de plaatselijke gemeente wel te vinden is.

Ik hoop aan je vraag recht gedaan te hebben, maar ik moest uiteraard wel gissen naar de bedoeling van je vraag.

Ds. P. J. den Admirant