Zorgen om gezondheid en vitaliteit echtgenoot

Mijn man heeft flink overgewicht; eigenlijk morbide obesitas en ik maak me zorgen om hem! Hij heeft vaak een beetje buikpijn. Ik zie dat hij moeite heeft om z’n schoenen aan te doen en dat hij snel buiten adem is. We hebben een jong gezin en hij heeft een erg drukke baan. In zijn hoofd heeft hij geen tijd voor beweging en omdat hij veel onderweg is gaat er naast een gezonde lunch ook nog weleens een hartige hap in. Ik probeer thuis gezond te eten, maar toch verliest hij geen gewicht.

Ik heb het er heel soms even over, maar dat vindt hij ook lastig. Ik ben ook niet z’n moeder en hij is bovendien gewoon een volwassen man, dus continu op z’n lip zitten of hij wel gezond eet wil ik ook niet! Maar ik maak me serieus zorgen om zijn gezondheid en vitaliteit. Wat kan ik het beste doen?

Beste vraagsteller,

Je zorgen zijn begrijpelijk. Je ziet van dichtbij dat je man ongezonde keuzes maakt en merkt dat dit negatieve gevolgen heeft op zijn lichaam en gezondheid. Tegelijkertijd besef je dat hij zelf verantwoordelijk is voor zijn keuzes en wil je je daar niet te veel mee bemoeien. Dat kan voelen als een ingewikkelde spagaat.

Het is mooi dat je zorgvuldig omgaat met het uiten van je zorgen. Het is inderdaad niet onze plek om een ander te veranderen. Bovendien werkt verandering meestal niet wanneer deze van buitenaf wordt opgelegd. Dat je een ander niet kunt of moet willen veranderen, betekent echter niet  dat je je zorgen niet mag uiten. Integendeel, het is juist goed om dit wel te doen. Een huwelijk is bij uitstek een relatie waarin openheid, eerlijkheid en echtheid belangrijk zijn. Je mag -en zou moeten- delen wat er in je leeft en welke zorgen je hebt. Je mag hem laten weten wat je ziet, wat je voelt en waarom dit je raakt. Niet om hem te overtuigen of te veranderen, maar om hem deelgenoot te maken van wat er in jou omgaat. 

Ook is het Bijbels om je zorgen te delen. We zijn als mensen aan elkaar gegeven om samen op te trekken, elkaar te ondersteunen op ons levens- en geloofspad en elkaar te helpen groeien in heiligheid. Liefde en waarheid staan niet tegenover elkaar; ze horen bij elkaar. Het is juist niet liefdevol om weg te kijken wanneer iemand destructief gedrag vertoont. Liefde zoekt het goede voor de ander en deelt ook de waarheid wanneer dat nodig is. De Bijbel roept ons ook herhaaldelijk op om onze medechristenen aan te spreken wanneer er verkeerde of zondige keuzes worden gemaakt. We hebben allemaal onze zwakke plekken en zondige patronen waar we zelf niet altijd zicht op hebben. Juist daarom kan het helpend en waardevol zijn wanneer iemand die van ons houdt ons -op een genadige- manier een spiegel voorhoudt. Op die manier kan God mensen ook gebruiken in elkaars leven, om inzicht, groei en herstel te bevorderen. 

Je geeft aan dat je het onderwerp slechts af en toe benoemt. Mijn advies zou zijn om er juist eens écht het gesprek over aan te gaan. Niet vluchtig tussendoor, maar er bewust de tijd voor nemen. Probeer daarbij niet slechts een deel van je zorgen te delen of je boodschap af te zwakken, maar uit te spreken wat je daadwerkelijk wilt zeggen, in alle eerlijkheid en volledigheid.

Vier tips die hierbij helpend kunnen zijn:

1. Accepteer dat het gesprek ongemakkelijk kan zijn
Voor zowel je man als jou kan dit een lastig, pijnlijk of confronterend onderwerp zijn. Je schrijft dat hij het lastig vindt wanneer je dit ter sprake brengt. Het is begrijpelijk dat zijn reactie je terughoudend maakt om het gesprek aan te gaan. Toch hoeft een ongemakkelijke of afwerende reactie niet te betekenen dat je iets verkeerd doet of dat het onderwerp beter vermeden kan worden. Juist gesprekken die spanning oproepen, gaan vaak over zaken die ertoe doen. Sta jezelf toe dat het ongemakkelijk voelt en laat je hier niet door leiden.

2. Bereid het gesprek voor
Bedenk vooraf wat je wilt dat de ander aan het einde van het gesprek heeft begrepen. Denk ook na over hoe je deze boodschap op een goede manier kunt overbrengen. Overweeg daarnaast mogelijke reacties van je man en hoe je daarop wilt reageren. Een goede voorbereiding geeft meer vertrouwen, helpt je boodschap helder en volledig over te brengen en maakt het makkelijker om respectvol met elkaar in gesprek te blijven.

3. Breng je boodschap
Benoem wat je ziet, welke zorgen dat bij je oproept en wat het met jou doet. Je kunt bijvoorbeeld benoemen dat je merkt dat zijn gezondheid geleidelijk achteruitgaat en dat je je zorgen maakt over de mogelijke gevolgen daarvan op de lange termijn, zoals het ontwikkelen van chronische gezondheidsproblemen. Deel daarnaast ook wat je verlangt of hoopt, bijvoorbeeld dat je graag ziet dat hij zich fit, energiek en vitaal voelt, niet alleen voor zichzelf, maar ook als partner en vader. En dat je hoopt nog vele jaren samen gezond van elkaar en van jullie gezin te kunnen genieten. Door op deze manier te spreken vanuit je eigen gevoelens, zorgen en verlangens, nodig je hem uit om naar je te luisteren zonder dat hij het gevoel krijgt dat hij wordt veroordeeld of verteld wordt wat hij moet doen. 

4. Geef ruimte aan zijn perspectief
Nadat je je zorgen, gevoelens en verlangens hebt gedeeld, is het ook belangrijk om ruimte te maken voor zijn beleving. Nodig hem uit om te vertellen hoe hij zelf naar de situatie kijkt. Je kunt bijvoorbeeld vragen: hoe is het voor je om dit te horen?; hoe kijk jij zelf naar je gezondheid? Of; herken je wat ik zeg, of ervaar jij dat anders? Door oprecht nieuwsgierig te zijn naar zijn kant van het verhaal, voelt hij zich gehoord en krijg jij meer inzicht in hoe hij de situatie ervaart. Zo ontstaat er meer wederzijds begrip. Dat vergroot de kans op een open gesprek en maakt het makkelijker om samen na te denken over eventuele vervolgstappen.

Hopelijk geven deze tips je het vertrouwen om het gesprek aan te gaan. Ik wens je wijsheid toe en hoop dat de openheid hierover jullie relatie versterkt en bijdraagt aan een positieve ontwikkeling van de situatie.

Gezonde groet,
Marieke de Jong