Bijbelse regels rondom kerk

Voor de offerdienst in het Oude Testament golden strikte regels van God. Aarons zonen werden niet zomaar gestraft. Hoe weten wij of we het goed doen in en rond bijvoorbeeld de kerk? Gezien de diversiteit zijn hier geen strikte regels voor of zien we in de Bijbel iets over het hoofd? Of is hier geen verband te leggen (omdat Jezus’ het volmaakte Offer was/heeft gebracht)? Mag elke christengemeente eigen manieren hebben zolang het maar niet tegen Gods geboden ingaat?

In de vragen en antwoorden met de tag 'Liturgie' kun je daarover meer lezen. Hieronder enkele toepasselijke citaten:

"In de protestantse liturgie is het sterke punt dat niet alles even vast hoeft te liggen. Dat is tegelijk ook daar de zwakte. Want als niet alles vastligt, kan ook alles schuiven.

Voor het verloop van de eredienst en de vormen eromheen is het belangrijk om te beseffen dat heel veel gebruiken teruggaan naar de Vroege Kerk en de synagogale dienst. Alleen al het feit dat we op zondag twee erediensten hebben, is terug te voeren op het morgen- en avondoffer. In de Reformatie lag de nadruk anders. Reformatoren als Luther en Calvijn wilden de eredienst zuiveren van wat zij zagen als roomse overdaad. In plaats daarvan was het hun verlangen de gelovige direct in contact brengen met Gods Woord. Calvijns liturgie in Genève was sober, gericht op prediking, gebed, psalmzang en sacramenten, met een afwijzing van veel rituelen. Dit werd uitgewerkt in de gereformeerde traditie, met de Dordtse Kerkorde (1619) als leidraad. De eredienst was ordelijk, maar eenvoud stond voorop en de gemeente had een actieve rol (bijvoorbeeld door psalmzang). Toch was er minder centrale sturing dan in de katholieke kerk; lokale kerken hadden autonomie binnen de kaders van de kerkorde.

De eredienst is een heilige samenkomst waarin God wordt aanbeden en Zijn Woord centraal staat (Jesaja 6:1-8; Hebreeën 12:28-29). Calvijn en de puriteinen pleitten voor eenvoud, maar erkenden dat ‘bijkomstige’ elementen (zoals staan of zitten) met wijsheid geregeld mochten worden, zolang ze de heiligheid niet verstoorden. Laat alles met stichting plaatsvinden (naar 1 Korinthe 14)."

(Uit: 'Geen orde in liturgie')

"In de eredienst zijn elementen van God uit naar ons toe (zegengroet, zegen, lezing van de wet en daarna een ander Schriftgedeelte, en ook de verkondiging, en de bediening van de sacramenten). Er zijn ook elementen van ons uit naar de Heere toe: het zingen, bidden en afstaan van de gaven. Zo mag het onder de leiding van de Heilige Geest komen tot een ontmoeting tussen de Heere en Zijn gemeente.
 
De volgorde waarin de diverse elementen plaatsvinden, is niet vastgelegd. Zo doet de ene predikant het 'grote' gebed voor de Schriftlezing, de andere erna. In de ene gemeente wordt de geloofsbelijdenis voorin de dienst gelezen, in de andere in het midden of aan het eind. Daar is elke gemeente vrij in.

De kerken van gereformeerd belijden hebben de hoofdzaken van de eredienst opgenomen in hun kerkorde. Niet alles wordt tot in detail geregeld en dat hoeft ook niet. Binnen de bandbreedte van de landelijk gemaakte afspraken is er een zekere vrijheid. Maar de elementen die ik boven genoemd heb, behoren wel allemaal een plaats te krijgen."

(Uit: 'Bezinning op eredienst en liturgie')

"De bij ons gebruikelijke vorm van eredienst gaat terug op die van de synagoge. De Schriftlezingen, de prediking, de psalmen, de gebeden, de dienst van offeranden. In Handelingen vinden we elementen van onze eredienst terug: de gebeden, de leer der apostelen, de sacramenten (de breking des broods) de gemeenschap (het dienstbetoon). Het zingen heeft reeds vroeg deel uitgemaakt van de samenkomsten. Wij moeten echter wel bedenken dat de kerk in de eerste eeuwen niet heeft kunnen samen komen in kerkgebouwen, maar veelal in huisgemeenten. Ook dat ziet men in het Nieuwe Testament terug. Zoals in Korinthe, waar jij op wijst. Dat zal zijn invloed hebben gehad op de aard van de samenkomsten."

(Uit: Eredienst in de reformatorische kerken)