Islam in vlag van Turkije

De vlag gaat nu halfstok voor de slachtoffers van Turkije en Syrië. Ik zou graag beide vlaggen uithangen, maar nu is de Turkse vlag gebaseerd op de Islam. Hoe zien jullie dat? Kun je deze vlag als christen uithangen? Het gaat me natuurlijk om het land.

Vlaggen zijn symbolen waarmee een land of bevolking of een bepaalde groep zich identificeert. Ook de kleuren en de volgorde heeft in de Nederlandsche vlag een betekenis: rood staat voor het volk, wit voor de kerk en blauw voor de adel. Maar wie denkt daar nog aan? Symbolen moet je dus niet al te letterlijk nemen. Rood-wit-blauw hoort gewoon bij Nederland. De Turkse vlag heeft symbolen die door velen worden geassocieerd met de islam: de ster en de maan. Toch waren deze symbolen er al voor dat de Islam ontstond. De Turkse vlag is in de eerste plaats symbool voor het land en haar inwoners.

Het is belangrijk dat je begrijpt dat betekenissen die je aan symbolen of handelingen geeft kunnen verschillen. Als een niet kerkelijke vrouw een dienst bezoekt in een kerkelijk gemeente waar vrouwen een hoofddeksel dragen, zal zij mogelijk uit respect een hoofddeksel dragen. Maar zij zal daar geen religieuze betekenis aan geven. Als ik een moskee bezoek, zal mij gevraagd worden de schoenen uit te doen. Natuurlijk doe je dat, uit respect voor de moskeegangers. Ik zal er echter geen religieuze duiding aan geven. 

Hoe moet je omgaan met gebruik van elkaars symbolen? Het is altijd belangrijk twee dingen te bedenken: 1. Wat roept het gebruik van een bepaald symbool op? 2. Welke boodschap wil ik ermee communiceren? Als je als Nederlander solidariteit wilt uitstralen met de Turkse gemeenschap zou je inderdaad zowel de Nederlandse vlag als de Turkse vlag naast elkaar kunnen hangen. Dat is een duidelijk signaal. Als je alleen de Turkse vlag uithangt, ben je minder duidelijk. Iemand kan denken: op dat adres woont een Turkse medelander die solidariteit met zijn land wil uitstralen. Echter, ook de context speelt een rol. Bij de inval van Rusland in de Oekraïne verschenen er overal in het straatbeeld Oekraïense vlaggen. Het was voor iedereen duidelijk dat achter de meeste vlaggen geen Oekraïner schuilging, maar sympathisanten met de Oekraïense bevolking.

Kortom, als je een symbool wilt gebruiken, denk dan goed na of wat je wilt zeggen, ook zo begrepen wordt.

Jan van Doleweerd