Sterven of zelfmoord

Ik las vandaag (11-9) een nieuwsbericht over de aanslag van 11 september in New York. Daarin stond deze zin: “Een paar minuten later vallen en springen de eerste mensen uit de brandende wolkenkrabber. Zeker 200 mensen zullen in de komende 102 minuten op die wijze sterven. Een massale zelfmoordactie waarvan de gruwelijke beelden van springende en vallen mensen, schrijft Tom Junod in The Falling Man (Esquire, 2003), bijna uit ons collectieve geheugen zijn gewist. Taboe door consensus.”

Mensen die dus uit de Twin Towers sprongen pleegden dus zelfmoord. Dat had ik zelf nooit zo gezien. Ik dacht altijd meer in de richting: die mensen wisten dat ze zouden sterven, was het niet door de brand dan was het wel doordat de toren zou instorten, maar ze konden er ook voor kiezen om te springen. Ze kozen dus hun eigen manier van hun onvermijdbare sterven. Op catechisatie hebben we het er wel eens over gehad dat zelfmoord eigenlijk altijd zonde is, omdat je zelf een einde aan je leven maakt terwijl God dit alleen in handen heeft. Maar ziet God dit ook als een zelfmoordpoging? Zou God dit echt veroordelen als een zelfmoordpoging in zo’n vreselijke situatie als het toch niets meer uit maakt?

Eigenlijk gaat het om twee vragen. In de eerste plaats blijven we altijd gebonden aan de wet van de HEERE om niet te doden, ook jezelf niet. Dat houdt tegelijk in jezelf niet in gevaar begeven, zoals in de Catechismus terecht wordt uitgelegd. Maar zullen wij voldoende begrijpen wanneer iemand in paniek handelt of in een zo’n bedreigende situatie verkeert, zoals Joden in een concentratiekamp overkwam? Wie kan het hart van een wanhopig mens doorgronden?

Nog dieper kan gevraagd worden: wie kan en mag op de stoel van God zitten. Hij houdt Zijn Woord en oordeelt overeenkomstig Zijn wet. Maar wie kan Zijn rechtvaardig en barmhartig oordeel doorgronden? We moeten God God laten, willen we eerbiedig over Hem denken en over Hem spreken. Heilig is de HEERE!

Ds. J. van Amstel