Aswoensdagkruisje ontvangen

Mij is gevraagd om een persoon uit de psychiatrische kliniek te begeleiden naar de RK-kerk op Aswoensdag. Ik heb begrepen dat er een askruisje op je voorhoofd wordt getekend en dat dat het begin is van het grote vasten. Ik weet dat ik niet mee mag doen met de eucharistie, omdat ik niet geloof dat de hostie in het Lichaam van Christus verandert, maar mag ik dan wel het askruisje ontvangen? Of moet ik daar ook iets voor geloven waar wij niet in geloven. Volgens mijn collega's moet ik me niet zo druk maken, het is één geloof zeggen ze. Zij doen wel gewoon mee met de eucharistie en zien het als een onderdeel van hun taak.

Het Aswoensdagkruisje of askruisje is een bijzondere uiting van boetedoening. Vooral in de RK Kerk is dit gebruik heel sterk geweest. Daardoor heeft het eigenlijk de waarde gekregen van een typisch katholiek gebruik, hoewel dit niet helemaal terecht is. Er waren in het verleden, en ook nu nog, protestanten die het ritueel kennen. Het wordt gegeven aan het begin van de vastentijd.

De priester kan kiezen uit twee spreuken als hij het kruisje tekent: “Memento, homo, quod pulvis es, et in pulverem reverteris” = “U bent stof en zult tot stof wederkeren” (ongeveer). De andere spreuk is nu in het missaal de eerste: “Bekeert u en geloof in het Evangelie”. De bedoeling is dat iemand zijn zonden belijdt en dan de vastentijd ingaat, met het kruisje als teken van vergeving. Op zich zou er dus niet veel mis zijn met dit kruisje. Maar in de praktijk wordt het veel meer waarde toegedacht: je zonden (van carnaval?) zijn vergeven.
 
De eucharistie is inderdaad een veel ingrijpender verhaal. Daar kom je op het wezenlijk punt van verschil in de betekenis van het brood en de wijn in het Heilig Avondmaal.

Ik zou liever niet al te snel zeggen dat het hetzelfde geloof is. Ik heb me op veel manieren bewogen in de RK-wereld. Zelfs een keer een begrafenisdienst gedaan. Maar van de eucharistie heb ik me altijd ver gehouden. Het is trouwens officieel ook zo dat je het als protestant vanuit je kerk niet kunt doen en aan de andere kant mag een priester je officieel waarschijnlijk ook niet de hostie aanreiken. 

Ik zou in jou geval proberen om alles aan mijn patiënt uit te leggen en dan met liefde hem of haar begeleiden. En waar je kunt een druppeltje van het bloed van de Heiland laten zien. Uiteindelijk zul je voor jezelf vrede moeten hebben over je besluit in een een zaak als deze. Een ander kan je hierin adviseren maar verder ook niet.

Hartelijke groet,
Evangelist J. W. N. van Dooijeweert