Bijbellezen en gebed op onrustige dagen

Ik blijf met een vraag zitten over dagelijks Bijbellezen en gebed. Hoe bouw je een vaste gewoonte op als de dagen onrustig zijn? Ik zou graag praktisch en Bijbels advies ontvangen.

En dan nog een vraag. Hoe bespreek ik geloofsvragen rustig met mijn gezin en houd ik ruimte voor gezamenlijk Bijbellezen?

Dag vragensteller,

Hartelijk dank voor jouw belangrijke vraag over dagelijks Bijbellezen en gebed. Je vraagt hoe je een vaste gewoonte opbouwt op onrustige dagen en je wilt een praktisch en Bijbels advies. Jouw tweede vraag betreft een gezinsvraag over geloofsvragen en gezamenlijk Bijbellezen. Laat mij beginnen met de opmerking dat ik heel blij ben met deze beide vragen. Ik hoop ze ook te beantwoorden vanuit mijn eigen ervaringen en geloofsbeleving.

Geen discipline maar genade staat voorop. Mogelijk ken je het versje dat kinderen leren op zondagsschool of kinderkerk: "lees je Bijbel, bid elke dag,  of je groeien mag." Een op zichzelf mooi lied dat door de kinderen met de refreinen luidkeels meegezongen wordt. Maar is het kinderliedje wel zo onschuldig? Stel je bent een jong kind van christelijke ouders en je wilt ook graag groeien in je (kinderlijk) geloof. Dan kan de twijfel al toeslaan. Groei ik wel echt? Heb ik vandaag al gebeden? Heb ik lang genoeg in mijn bijbel gelezen? Vragen te over die een jong kind zichzelf kan stellen. Een (over)gevoelig kind kan zich dan al snel gemanipuleerd voelen door een eenvoudig kinderliedje.

Niet iedere levensfase is hetzelfde. Ook in de grote mensenwereld ontkomen we bijna niet aan manipulatieve vragen of meningen. Soms worden Bijbelteksten met de beste bedoeling gebruikt of zelfs misbruikt om onze mening of overtuiging aan anderen op te leggen. Ook een goed bedoelde uitspraak, bijvoorbeeld: "Ik bid dagelijks een uur", kan je al helemaal van slag brengen als jij dat niet voor elkaar krijgt. 

Een jonge moeder met kleine kinderen heeft een ander dagritme dan een gepensioneerde. Iemand die ziek is, rouwt of overwerkt is, beleeft het geestelijke leven anders dan iemand die rust en ruimte en tijd heeft. Ook David schreef niet iedere psalm vanuit dezelfde omstandigheden. Soms jubelt hij, soms huilt hij, soms zwijgt hij. Ook daarin is Gods genade groot. Er zijn perioden waarin je een uur kunt lezen en bidden. Er zijn ook tijden waarin één vers en een kort gebed genoeg zijn. De Heere weet waarvan wij gemaakt zijn (Psalm 103:14).

De Heere Jezus leefde niet volgens een strak schema. Daarom draai ik je vraag om en geef ik je eerst een Bijbels advies en dan een praktisch advies op jouw eerste vraag. Onze Heere Jezus Christus is wars van manipulatie. In Mattheus 7:2 spreekt Hij de belangrijke woorden: "De maat waarmee jij meet, zul je gemeten worden." Jezus laat mensen vrij in hun keus om Hem te volgen en te dienen of om Hem af te wijzen (Johannes 6:67; Openbaring 3:20). 

Een bijbels advies over Bijbellezen en bidden. Vergelijk jouw relatie met God eens met je relatie met een geliefde, mogelijk je ouders, vriend, echtgenoot, wie dan ook, vul maar in. Als het goed is zul je die relatie onderhouden vanuit liefde, genegenheid, vriendschap. Zodra er eisen worden gesteld, zoals bijvoorbeeld: "Als je echt van mij houdt, koop je dat voor mij" of "als je dat doet, houd ik niet meer van je." Zo’n relatie is op zand gebouwd en houdt geen stand.

Luisterend bidden. Ook de relatie met God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest mag gebaseerd zijn op liefde, genegenheid, zelfs vriendschap (Johannes 15:13-15). Als een relatie met de Heere gebaseerd is op het aantal gebedsuren of gelezen bijbelboeken is er iets grondig mis. Gods Woord eist niet, manipuleert niet, beschuldigt niet, maar nodigt: "Kom maar, Mijn last is licht en Mijn juk is zacht"  (Mattheüs 11:30). 

Als je hier ‘amen’ op kunt zeggen geef ik je ook graag een praktisch advies: pas op dat jouw Bijbellezen en gebed géén wettisch gebeuren is of gaat worden, maar een goede gewoonte, zonder druk van binnenuit of buitenaf. 

Hoe doe je dat? Er zijn heel veel mogelijkheden. Bij het Bijbellezen spreekt God tot jou en bij het bidden is het meestal andersom. Bij mij is het Bijbellezen meestal in de ochtend bij het ontbijt. Ik begin vaak met luisteren en de tekst lezen van enkele liederen, Opwekking,  Johannes de Heer of een Psalm. Dan een Bijbelgedeelte, meestal een hoofdstuk uit een Bijbelboek of brief. Tenslotte een kort of wat langer gebed volgens een lijstje, elke dag een onderwerp.

Van gedachten wisselen (1 Korinthe 2 vers 9-13). Het  ‘bidden’, maar ik noem dat liever ‘gedachtewisseling met de Heere’ is meestal aan het eind van de dag, als er niets meer nog ‘móet’. Soms is dat ‘van gedachten wisselen’ met God een kort moment, heel soms alleen maar een paar diepe zuchten (Romeinen 8:26). Maar vaak ook een intensief gesprek, waarin de Heilige Geest mij ook dingen duidelijk maakt en laat zien. Dat kan een aanwijzing zijn maar ook heel goed een reprimande over iets wat ik die dag gezegd of gedaan heb en wat  in het licht van Gods liefde niet goed was en beleden moet worden. Begrijp je dat? Tot slot leg ik alles, maar dan ook álles in Zijn hand en ga ik lekker slapen.

Een gemiste dag is geen mislukking. Dat lijkt een klein punt, misschien heb je daar ook moeite mee. Maar als je een dag niet hebt gelezen of gebeden, begin dan eenvoudig opnieuw. Niet zeggen: alweer gefaald. Maar: dag Vader, hier ben ik weer.

Het gezin is geen kazerne. Jouw tweede vraag betreft een gezinsvraag over geloofsvragen en gezamenlijk Bijbellezen. Ik vind dat best een pittige vraag. Ook hier is dwang en opleggen niet goed. Een christelijk gezin is geen kazerne waarin iedereen op hetzelfde moment hetzelfde moet voelen of beleven. In het gezin van Lazarus waren Martha, Maria en Lazarus verschillende mensen. Maria zat aan Jezus' voeten. Martha diende. Lazarus wordt nauwelijks geciteerd. En toch waren zij alle drie geliefden van de Heere (Johannes 11:5). Ook binnen een huwelijk of gezin kunnen de geestelijke accenten verschillen. Dat heb ik uit ervaring moeten leren. Mijn vrouw en ik hebben een heel verschillende geloofsbeleving. We weten allebei dat we gered en geheiligd zijn in Jezus Christus. We lezen totaal verschillende boeken. Mijn vrouw leest dagelijks uit een (dag)boek van Joyce Meijer. Daar vindt ze veel wat haar bemoedigt. Ik ben meer een studieboeklezer. Soms delen we samen wat we mooi vonden. Meestal bidden we op één of twee momenten op de dag samen. Dan bidden we voor onze kinderen, onze geliefden, de Kerk dichtbij en veraf en alles wat we op ons hart hebben. Maar onze relatie met de Heere is heel persoonlijk en beleven we op onze eigen wijze, zonder druk van ‘moeten’.

Spelregels. Ik weet niet of je het opgevallen is, maar in bovenstaand verhaal staat nog al eens: “meestal, vaak, soms, korter of langer.” Toen mij dat opviel was ik daar blij mee. Want ik wil echt voorkomen de indruk te wekken dat een heilig geloofsleven uitsluitend bestaat uit plichten. De Heilige Geest is de Trooster,  niet de controleur.

Ik las een mooi verhaal afgelopen week over een trein. Die rijdt overal heen, maar wel op de rails. Elk spel heeft spelregels. Als er geen verkeersregels waren zouden de verkeersdoden niet te tellen zijn. 

Ook de bijbel spreekt over ‘spel’regels. Jesaja 55 getuigt: “Zoekt de Heere, terwijl Hij Zich laat vinden; roept Hem aan, terwijl Hij nabij is. De goddeloze verlate zijn weg en de ongerechtige man zijn gedachten en hij bekere zich tot de Heere, dan zal Hij Zich over hem ontfermen – en tot onze God, want Hij vergeeft veelvuldig. Want mijn gedachten zijn niet uw gedachten en uw wegen zijn niet mijn wegen, luidt het woord des Heeren. Want zoals de hemelen hoger zijn dan de aarde, zo zijn mijn wegen hoger dan uw wegen en mijn gedachten dan uw gedachten.” Mooi toch?

Dan is Mattheus 22 vers 37-40 (vrij vertaald)  niet meer een krampachtig móeten maar een heilig verlangen: Je gaat de Heere, jouw God, liefhebben met heel je hart, met heel je ziel en met heel je verstand. Dit is het eerste en het grote gebod. En het tweede, hieraan gelijk, is: Je gaat je naaste liefhebben als jezelf. Aan deze twee geboden hangt de hele Wet en de Profeten

Ik bid je Gods rijke zegen toe,
Piet Speelman