De schepping berouwde de Heere

In Genesis 7 vers 7 staat: “En de HEERE zei: Ik zal de mens, die Ik geschapen heb, van de aardbodem verdelgen, van de mens tot het vee, tot de kruipende dieren en tot de vogels in de lucht toe, want Ik heb er berouw over dat Ik hen gemaakt heb.” Nu is mijn vraag: wat hadden de dieren gedaan om dit lot te verdienen, waarom had God er berouw over dat Hij ze had gemaakt?

Beste vriend of vriendin,

Begrijpelijk, dat een vraag als deze bij je opkomt. En deze betreft niet alleen de dieren die door de zondvloed de dood vonden, maar ook al die andere schepselen die de eeuwen door slachtoffer zijn geworden van wat de mens heeft teweeggebracht.

Om er wat zicht op te krijgen, moeten we deze (en de voorafgaande tekst) nauwkeurig lezen. In vers 6 lezen we dat het de Heere berouwde dat Hij de mens gemaakt had. Deze mens leefde zich immers uit in alle vormen van onrecht en geweld.

Veel is nagedacht over de betekenis van deze woorden: “Het berouwde de Heere.” Kan de Heere berouw hebben? Bij dit woord denken we aan iemand die zondige dingen doet en daarover berouw heeft. Dat kunnen we van de Heere natuurlijk niet zeggen. Sommige moderne vertalingen geven weer: “Hij had er spijt van”, maar deze weergave is veel te zwak.
 

"We komen verder als we bedenken dat het woord berouw in het Hebreeuws is afgeleid van een woord dat we als volgt kunnen vertalen: diep zuchten"

We komen verder als we bedenken dat het woord berouw in het Hebreeuws is afgeleid van een woord dat we als volgt kunnen vertalen: diep zuchten. Je kent dat wel: als iets je heel erg raakt, dan slaak je een diepe zucht. Van verdriet, van verbazing, van schrik. Je zucht altijd diep, als iets je emotioneel heel erg treft. En dan krijgt dat woord berouw nog meer diepgang. Het geeft aan dat de Heere geen onbewogen toeschouwer is, maar dat Hij heel intens bij Zijn schepping betrokken is. In vers 6 lezen we daarom nog meer: “Het smartte Hem aan Zijn hart.” Dieper en persoonlijker kan het niet worden gezegd. 

En dan volgen in vers 7 de oordeelswoorden. Die lezen we vanuit de toonzetting van vers 6. Als de Heere zegt de mens te verdelgen, is dat geen kille opmerking, maar zijn het woorden van diepe smart. Er is voor de Heere geen andere weg dan het verdelgen van de mens. Maar omdat die mens samen met de dieren op de aarde woont, zullen ze beide omkomen. Daarom noemt de Heere hen ook gezamenlijk. Daaruit behoeven we dus niet de conclusie te trekken dat de dieren ook mede schuldig waren.

Daarmee is nog niet alles gezegd. De Heere zegt: “Ik zal hen verdelgen.” Het Hebreeuwse woord dat met verdelgen vertaald wordt, betekent eigenlijk: afwissen, schoonvegen. Door middel van de zondvloed -zou je kunnen zeggen- wordt al die vuiligheid van de goddeloze mens weggespoeld. Maar die reiniging is niet definitief. Na de zondvloed wordt de aarde opnieuw getroffen door oordelen als straf op de zonde, die weer opleeft.
 
En vanwege die zonde is er alle eeuwen door de verwachting van de komst van de Zaligmaker. En door Zijn verzoenend werk worden niet alleen zondaren gered, maar wordt straks ook de schepping vernieuwd. Want na het laatste oordeel, als óók weer de gehele aarde ten onder gaat, volgt er geen nieuwe aarde vol zonde, maar een aarde vol vrede. En op die aarde mogen óók de dieren in die vrede delen!

Ds. W. Arkeraats