Calvinistische en lutherse stromingen samen

Waarom kunnen de calvinistische en lutherse richting niet samen?

Beste vragensteller,

Dat is een bondige vraag waarop je een héél lang antwoord zou kunnen geven. Voor mij de uitdaging om het zo beknopt én helder mogelijk te doen. Vanuit jouw vraag maak ik op dat het gaat om de calvinistische en lutherse richting anno 2023? Mocht de vraag anders zijn laat het gerust horen. Daarbij merk ik ook nog op dat als het gaat om de situatie in Nederland dat op 1 mei 2004 de Evangelisch-Lutherse Kerk op is gegaan in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Je zou dus aan de ene kant kunnen zeggen dat die twee stromingen inmiddels in de PKN zijn samengekomen.

Daarnaast wordt ook op internationaal niveau gezocht naar samenwerking. Zo hebben in 2017 de  Lutheran World Federation (LWF) en de World Communion of Reformed Churches (WCRC) een overeenkomst gesloten om “samen nieuwe vormen van leven te ontdekken die meer uitdrukking zullen geven aan de gemeenschap die we al hebben in Christus.” Waarbij je wel weer de kanttekening kan maken dat de Nederlandse bijdrage aan de WCRC alleen de PKN is en verder geen ander kerkgenootschap. 

Terugkomend op jouw vraag, waarom kunnen die twee stromingen ten diepste niet volledig één worden? Heel kort samengevat heeft dat vooral te maken met:

• De avondmaalsleer: hoe en op welke manier is Christus aanwezig bij het Heilig Avondmaal;
• De christologie: met name op het punt van communicatio idiomatum. Daarbij gaat het vooral over de vraag hoe/op welke manier de Heere Jezus mens én God is;
• De leer der uitverkiezing; 
• Naast de drie bovengenoemde theologische verschillen zijn er ook liturgische verschillen: De lutherse stroming lijkt in liturgisch opzicht relatief veel op die van de Rooms Katholieke Kerk. 

Daarbij wil ik wel de kanttekening maken dat dit natuurlijk een hele ruwe samenvatting is van een eeuwenlange theologische ontwikkeling (en soms strijd) waar hele bibliotheken over zijn volgeschreven. Hopelijk heeft dit antwoord wat duidelijkheid gegeven. 

Met vriendelijke groet,
Ds. D. van der Wal