Te lange preken

Waarom moeten de preken persé drie kwartier tot een uur duren? Het is bewezen dat iemand maar 20 minuten goed kan luisteren. Persoonlijk vind ik dat je na een half uur aan het afdwalen bent. Is het niet zo dat het ook kort maar krachtig kan? Het valt op dat de dominees veel herhalen om aan de tijd te komen.

Over de tijdsduur van een preek en de concentratiemogelijkheid van de hoorder is al heel wat gezegd. Al te gemakkelijk wordt daarbij stelling genomen in algemene termen.

Wie in de breedte van de gereformeerde gezindte zijn oor te luister legt merkt per kerkgenootschap, maar ook al vaak binnen een kerkgenootschap, grote verschillen op. Dan geldt zeker niet de stelling dat overal de preken drie kwartier of langer duren. Dat sommige dominees en gemeenteleden dat noodzakelijk vinden is waar, maar mijns inziens geldt dat voor een meerderheid niet.

Wie zijn tekst bestudeert en de preek goed voorbereidt in de opbouw, preekt niet altijd even lang en kan als hij aan het einde van zijn preek, en dus van de boodschap voor die dienst, is alleen maar amen zeggen. Wat je vanwege
tijdsduur toevoegt is afbraak en vaak herhaling.

Maar we lezen bijvoorbeeld van Paulus dat hij zijn rede uit tot de nacht uitstrekte. Ik stel me niet voor dat hij herhaalde. Ook komt het voor dat de preek zo in beslag neemt en "geestelijk meeneemt" dat iemand het jammer vindt dat het amen klinkt.

Hier ligt het spanningsveld tussen prediker en hoorder. Ze zijn van weerskanten niet allen gelijk. Dat vraagt dan ook over en weer begrip. Wie weinig gave heeft om een tekst uit te werken en feitelijk de hele bijbel door wandelt dient zich te beperken. Ook moet er het besef zijn dat we in een kijkcultuur en niet in een hoorcultuur leven.

Aan de andere kant geldt evenzeer dat we mogen bidden om aandacht en ons oefenen in luisteren en opnemen. Juist als een predikant regelmatig vraagt naar de begrijpelijkheid van zijn preken en de mate waarin de boodschap wordt meegenomen kan er een gezond evenwicht groeien waarin we beiden eigen beperktheid erkennen en bidden om Gods zegen.

Ds. B. J. van Vreeswijk