Rehabeam in de CGK
Ds. Michel van Heijningen | Geen reacties | 09-02-2026 | 12:38
Onlangs las ik in 2 Koningen 12 het indringende verhaal over de scheuring van het rijk en de rol van Rehabeam. Mijn gedachten gingen uit al lezend naar zusterkerk, de Christelijke Gereformeerde Kerken. Nee, bijbellezen en aan anderen denken is niet direct een teken van wijsheid. Daarnaast ben ik me zeker ook bewust van het feit dat CGK-broeders en -zusters eveneens bijbellezen en dat de collega’s daar gemiddeld genomen beter zijn in exegetiseren dan een PKN’er. Toch zou ik jullie vanaf de zijlijn iets ter overweging willen meegeven. Het komt op mij een beetje over dat jullie verdwalen in eigen standpunten. Zo hoor ik vanaf een afstand mensen uit de verschillende flanken inmiddels beiden de ander verwijten zich niet kerkrechtelijk op te stellen. Mag ik, als iemand die af en toe als gastvoorganger mag fungeren in een aantal van jullie gemeenten, voorzichtig wat spiegelen?
Bij Rehabeam scheurt het rijk. Hij is niet de oorzaak van de scheuring, maar de breuk staat wel op zijn naam. Scheuringen zijn sinds Genesis 3 aan de orde van de dag. De ‘uiteendrijver’ lukt het telkens weer om mensen tegenover elkaar te plaatsen. Wat een succes oogst hij in onze tijd. Hij is de oorzaak van het uiteengaan van mensen. Tegelijk zijn wij soms de aanleiding of geven we het laatste zetje.
Een paar vragen die bij mij opkwamen:
1. Rehabeam gaat de mist in omdat hij het advies van de senioren aan de kant schuift. Senioren zijn vaak mild. De Geest heeft de tijd gehad om hen te vormen. Zo hoorde ik zelf ooit een PKN-emeritus zeggen; ‘vroeger was ik een vechtjas, ik ging altijd de barricade op, doe dat maar niet na’. Elke CGK-gemeente kent zijn senioren. Hen om raad vragen kan in de huidige situatie geen kwaad. Ga ook eens langs bij een emeritus. Eén die het jarenlang vol gehouden heeft in een kerkverband met flanken. Of raadpleeg eens een grijze hervormde, iemand die tot de dag van vandaag lijdt aan de droeve scheuring van 2004. Zou het kunnen zijn dat we hun wijsheid en mildheid vandaag broodnodig hebben?
2. Rehabeam gaat voor een strakkere praktijk dan zijn vader hanteerde. Opnieuw een hedendaags gevaar. Wie in de christelijke gemeente zijn eigen standpunten en inzichten doordramt en verabsoluteert, verliest de ander. Zou het een teken van geestelijke volwassenheid kunnen zijn om te weten dat je gelijk hebt en toch de ander niet je mening op te leggen (zie ijvoorbeeld Romeinen 14)? Is de ander met zijn dwalingen of de ander met de aan jou opgelegde beperkingen accepteren erger dan een kerk (laten) scheuren?
3. Is een compromis werkbaar? Stel dat bijvoorbeeld de voorstanders van de vrouw in het ambt een forse stap zouden zetten door alleen de vrouwelijke diaken toe te laten en verder de zusters buiten het ambt vol aan in te zetten in het pastoraat. Stel dat hen die ruimte geboden wordt door de anderen. Stel dat zo het kerkverband voor de komende jaren gered wordt. Wat zou het een zegen zijn voor de hele Nederlandse kerk.
Gods Geest kan een Rehabeam veranderen in een Barnabas.
Ds. Michel van Heijningen, PKN predikant en synodelid.
