Bijbel versieren

Tegenwoordig gebruiken veel mensen een schrijfbijbel om aantekeningen te maken. Er zijn ook Bijbels waarin getekend en gekleurd kan worden. Is het juist om een Bijbel op deze manier te versieren? En hoe wordt gedacht over het tekenen of schilderen op de kaft om deze persoonlijk te maken?

Jouw vraag heeft alles te maken met eerbied voor Gods Woord en de houding van je hart. Er is geen specifiek Bijbels gebod dat zegt: “Je mag niet schrijven in een Bijbel” of “Je mag geen illustraties maken in een Bijbel.” Daarom vraagt dit onderwerp vooral om wijsheid en reden waarom.

1. De Bijbel als boek en de Bijbel als Woord van God
Er is natuurlijk een wezenlijk verschil tussen een  fysieke Bijbel: papier, inkt, kaft, een gedrukt exemplaar en het Woord van God: de Goddelijke boodschap die daarin geopenbaard wordt. Een gedrukt boek is een gebruiksvoorwerp dat bedoeld is om Gods Woord te lezen. Dat betekent dat het papier op zichzelf niet heilig is zoals bijvoorbeeld de ark in het Oude Testament heilig was. Tegelijk verdient een Bijbel wel respectvolle behandeling, omdat het de drager is van Gods openbaring.

2. Schrijven en aantekeningen maken
Veel gelovigen maken aantekeningen in hun Bijbel. Dat kan zeer waardevol zijn: inzichten noteren bij een tekst; gebedspunten opschrijven; kruisverwijzingen toevoegen; toepassingen markeren; woorden onderstrepen. Dat kan veel mensen helpen om het Woord beter te verstaan en te onthouden. In die zin is een ‘gebruikte Bijbel’ vaak een teken van liefde voor de Schrift. Zelfs een ‘stukgelezen’ Bijbel met aantekeningen, herinneringen kan een grote emotionele waarde hebben. Niet de netheid van de bladzijde is doorslaggevend, maar of het je helpt om dichter bij God te leven.

3. Tekenen, kleuren en illustreren
Ook tekenen of kleuren hoeft niet verkeerd te zijn. Sommige mensen verwerken zo meditatief een Bijbelgedeelte. Een beeld bij een Psalm, een bloem bij een tekst over schepping, een symbool bij hoop of genade, dat kan een vorm van overdenking zijn. Maar hier ligt ook een grensvraag: waarom doe ik het? Goede motieven kunnen zijn: beter onthouden;  creatief mediteren op de tekst; persoonlijke toewijding; schoonheid gebruiken tot eer van God. 

Minder goede motieven kunnen zijn: aandacht trekken; vooral esthetiek belangrijker vinden dan inhoud; meedoen met een trend; de Bijbel gebruiken als lifestyle-object. Dan verschuift het accent van luisteren naar God naar zelfexpressie.

4. De kaft versieren of beschilderen
Ook een kaft persoonlijk maken is op zichzelf niet verkeerd of zondig. Het is vergelijkbaar met een omslag, naaminscriptie of beschermhoes. Als iemand daar zorgvuldig mee omgaat en het helpt om de Bijbel dierbaar en herkenbaar te maken, hoeft daar niets mis mee te zijn. Ook hier de vraag: verhoogt dit mijn liefde tot Gods Woord, of draait het vooral om mezelf?

5. Gevaar van uiterlijke vorm
De mens richt zich snel op het zichtbare. Een prachtig versierde Bijbel zegt nog niets over geestelijk leven. Een eenvoudige, versleten Bijbel kan meer getuigen van dagelijks gebruik dan een kunstwerk op de plank. God ziet niet eerst naar de kaft, maar naar het hart. Zoals in 1 Samuel 16:7 staat: de mens ziet aan wat voor ogen is, maar de HEERE ziet het hart.

6. Praktische richtlijn
Je zou jezelf deze vragen kunnen stellen: helpt dit mij om Gods Woord beter te begrijpen of lief te hebben? Blijft de tekst centraal staan? Doe ik dit met eerbied? Stoort het mijn geweten of dat van anderen? Kan ik God hiervoor danken? Als je daar met een vrij geweten “ja” op kunt zeggen, is er ruimte.  Als je onrust voelt, laat het dan liever.

7. Samenvatting
Het versieren, beschrijven of illustreren van een Bijbel is niet automatisch verkeerd. Het wordt bepaald door houding, doel en eerbied. De Bijbel is niet gegeven om onaangeraakt mooi te blijven, maar om gelezen, geloofd en gehoorzaamd te worden. Een Bijbel met aantekeningen kan mooier zijn dan een onbeschreven Bijbel die nooit open gaat. Maar een versierde Bijbel zonder omgang met God blijft slechts een versierd boek.

Piet Speelman